Matthías Johannessen (f.1930) skáld mánaðarins | nóvember 2009 |
|
En Matthías átti sér alltaf annað líf, sem var líf skáldsins og rithöfundarins. Frá því að Njála í íslenskum skáldskap og fyrsta ljóðabókin, Borgin hló, komu út árið 1958, hafa komið út eftir hann á annan tug ljóðabóka, smásagnasöfn, skáldsögur, leikrit, fræðibækur, samtalsbækur og margt fleira. Þá hafa verk eftir Matthías verið þýdd á önnur mál. Er óhætt að segja að Matthías sé með afkastamestu skáldum sinnar samtíðar. Þá hefur Matthías hlotið margs konar viðurkenningar fyrir ritstörf sín um ævina, en vænst þykir honum um heiðurslaun Alþingis, sem honum voru veitt frá árinu 1984. Ljóð Matthíasar eru frjáls að formi til, full af ríku myndmáli og bókmenntalegum vísunum. Samtíminn er honum gjarnan nálægur og skáldið ber á borð fyrir lesandann sína persónulega sýn og þau hughrif sem veruleikinn færir honum. Sýn skáldsins er oft draumkennd og fegurðin og rómantíkin aldrei langt undan.
|
|
 |
eftir Matthías Johannessen Þessi frábæra grein er úr bókinni Um Jónas, en hér fjallar Matthías um þá Bjarna Thorarensen og Jónas Hallgrímsson. |
 |
eftir Matthías Johannessen Borgin hló var fyrsta ljóðabók Matthíasar og kom út 1959. |
|
eftir Matthías Johannessen Hólmgönguljóð nefnist önnur ljóðabók Matthíasar og kom hún út árið 1960. Eru ljóðin mjög persónuleg og höfundur sækir sér efnivið í myndir og líkingar víða að til að gefa reynsluheimi sínum dýpri merkingu. |
|
eftir Matthías Johannessen Það hefur stundum verið sagt að skáldin séu samviska stjórnmálamannanna, og að listin sé oft á tíðum vegvísir inn í framtíðina. Það á svo sannarlega við með ljóðabálk Matthíasar Johannessens, Hrunadansinn. |
|
eftir Matthías Johannessen
|
|
eftir Matthías Johannessen Jörð úr ægi nefnist þriðja ljóðabók Matthíasar og kom hún út árið 1961. Þó svo að stíll og umgjörð ljóðanna svipi til fyrri bóka hans, sækir Matthías sér myndmál fyrir þessi ljóð í aðrar áttir. |
 |
eftir Matthías Johannessen
|
|
eftir Matthías Johannessen Í greininni Móðurást rekur Matthías söguna bak við hið frábæra samnefnda ljóð, en Jónas Hallgrímsson orti það sem nokkurs konar andsvar við ljóði Árna prófasts Helgasonar um sama efni sem hann aftur byggði á norsku ljóði. |
 |
eftir Matthías Johannessen Sagan er öðrum þræði ferðasaga, en þó er ferðalagið meir notað sem áhugaverð umgjörð utan um almennar hugleiðingar og minningar aðalpersónunnar. Sögusviðið er Algarve í Portúgal og höfundur notar umhverfið til að skapa stemningu sem margir ættu að geta fundið sig í. |
|
eftir Matthías Johannessen Í greininni Upp skalt á Kjöl klífa fjallar Matthías Johannessen almennt um íslenska menningu og tungu. |
 |
eftir Matthías Johannessen
|
 |
eftir Matthías Johannessen Ljóð Matthíasar eru frjáls að formi til, full af ríku myndmáli og bókmenntalegum vísunum. Samtíminn er honum gjarnan nálægur og skáldið ber á borð fyrir lesandann sína persónulega sýn og þau hughrif sem veruleikinn færir honum. Sýn skáldsins er oft draumkennd og fegurðin og rómantíkin aldrei langt undan. |
Matthías varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1950. Þaðan lá leiðin í Háskóla Íslands að nema íslensk fræði. Þar var hann í fimm ár og lauk kandítatsprófi í íslenskum fræðum með bókmenntir sem aðalgrein. Lokaritgerð hans fjallaði um Njálu í íslenskum skáldskap og var hún gefin út á bók árið 1958. Samhliða námi sínu í Háskólanum starfaði hann fyrst sem þingskrifari og síðar sem blaðamaður á Morgunblaðinu. Nokkrum árum síðar var Matthías orðinn yngsti ritstjóri stórblaðs á Norðurlöndum, aðeins 29 ára gamall, en meðritstjórar hans á blaðinu voru þeir Bjarni Benediktsson, Valtýr Stefánsson og Sigurður Bjarnason.