Hlusta.is

Einar Hjörleifsson Kvaran (1859-1938)

skáld mánaðarins | febrúar 2010

Einar Hjörleifsson Kvaran var einn helsti íslenski rithöfundur sinnar samtíðar, auk þess sem hann lét mikið til sín taka á öðrum sviðum lista og menningar. Hann var eldhugi og sporgöngumaður, sem trúði á mátt sinn og megin og sótti þar fram sem áhugi og skoðanir leiddu hann. Hann starfaði lengi sem ritstjóri, bæði erlendis og hér heima, var leikari og leikstjóri, fyrirlesari, sálarrannsóknarmaður og margt fleira. Þó svo að lítið hafi farið fyrir Einari og verkum hans í seinni tíð, hafði hann mikil áhrif á sínum tíma. 

Snemma kynntist Einar hugmyndum Georgs Brandesar og féll fyrir raunsæisstefnunni og voru fyrri verk hans skrifuð með þeim formerkjum. Smátt og smátt vék raunsæið fyrir hans eigin sýn sem erfitt er að fella undir nokkra ákveðna bókmenntastefnu. Honum þótti þó alltaf takast best upp þegar hann skrifaði um það fólk sem átti undir högg að sækja í þjóðfélaginu. 

Upp úr aldamótunum fékk Einar mikinn áhuga á dulrænum fyrirbærum og eilífðarmálunum. Hafði þess lengi gætt í skrifum hans að þrátt fyrir ákveðinn trúaráhuga svaraði kirkjan ekki þeim spurningum sem brunnu á honum. Hann kynnti sér allt sem hann gat um framhaldslíf því hann þráði að vita hvað tæki við að þessu lífi slepptu. Fljótlega smitaði þessi áhugi öll verk hans og þótti mörgum það miður.

Einar starfaði lengstum við blaðaútgáfu og þá oftast sem ritstjóri og það er kannski á þeim vettvangi sem vegur hans og áhrif urðu hvað mest. Lagði hann mikið í greinaskrif sín og þar naut hann sín svo um munaði, enda valdi hann sér oftast viðfangsefni sem hann hafði mikinn áhuga á. Og eins og með svo marga þá var hann hvað bestur þegar honum var mikið niðri fyrir. 

Einnig þótti hann frábær fyrirlesari og upplesari. Þegar hann kom til Kanada hafði hann í fyrstu að engu föstu starfi að hverfa og brá þá m.a. á það ráð að flytja fyrirlestra um hitt og þetta. Voru þeir jafnan vel sóttir og fékk hann strax orð á sig fyrir stórkostlega framsögn hvort heldur hann las upp úr skáldverkum sínum eða fjallaði um hugðarefni og baráttumál.

Einar Hjörleifsson var stórbrotinn persónuleiki, sem fetaði sig eftir óvenjulegum leiðum og þrátt fyrir að skoðanir hans og verk féllu ekki öllum í geð og hann eignaðist ákafa andstæðinga, efuðust þeir jafnt og aðrir ekki um heilindi Einars í öllu því sem hann tók sér fyrir hendur og frýjuðu honum hvorki vits né hæfileika.

 

Anderson

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Skemmtileg og áhugaverð noveletta þar sem höfundur teflir saman nýja tímanum og hinum gamla.

Góð boð

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

 

Gull

eftir Einar Kvaran

Gull er framhald sögunnar Ofurefli og hinn óviðjafnanlegi stílisti Einar Kvaran heldur áfram að segja frá persónunum sem hann kynnti þar til sögunnar og rekur örlög þeirra af mikilli næmni.

Hallgrímur

eftir Einar Kvaran

Hallgrímur er dulræn saga eftir Einar Kvaran, en hann samdi nokkrar slíkar. Látið vera að hlusta á hana í myrkri ef þið eruð myrkfælin!

Marjas

eftir Einar Kvaran

Marjas er ein kunnasta saga Einars Kvaran og þó hún sé látlaus á yfirborðinu býr mikil spenna og kraftur í þessari stórkostlegu sögu.

Ofurefli

eftir Einar Kvaran

Ofurefli er fyrsta Reykjavíkursagan, örlagasaga frá fyrstu árum 20. aldarinnar.

Óskin

eftir Einar Kvaran

Þó að Einar Kvaran væri sannfærður spíritisti tók hann sjálfan sig ekki alltaf mjög hátíðlega, eins og sagan Óskin ber með sér. Sagan fjallar um engilinn Jónas sem gerir eitthvað af sér á himnum og er refsað með því að þurfa að fara til jarðarinnar og láta einhver mannanna börn gera sér góðverk.

Reykur

eftir Einar Kvaran

Áhugaverð og skemmtileg smásaga.

Sveinn káti

eftir Einar Kvaran

Sveinn káti er á mörkum þess að vera smásaga og minningabrot. Sagan er með fyrstu smásögum Einars Kvaran og strax þá koma fram sterk höfundareinkenni ásamt hinum persónulega stíl sem einkenndi verk hans alla tíð. Hafa margir viljað meina að Sveinn káti sé með betri smásögum.

Vistaskifti

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Vonir

eftir Einar Kvaran

Sagan Vonir fjallar um fólk sem heldur frá Íslandi til Ameríku að leita sér betra lífs. Höfundur dregur upp stórkostlegar myndir og lýsingarnar á umhverfinu sem tók á móti þessum íslensku vonarbörnum eru með því besta sem skrifað hefur verið á íslensku.

 

Hlusta.is