Hlusta.is
allt efni í stafrófsröð

Adolf Hornberg

eftir ókunnan höfund

 

Að guð skuli sjá nokkurn glaðan dag

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Að heiman

eftir Jóhann Jónsson

Að heiman er frásögn Jóhanns frá æskuárunum. Hann lýsir baráttu mannsins við náttúruöflin frá sjónarhóli ungs drengs.

Að kvöldi dags

eftir Erlend Jónsson

Að kvöldi dags er safn minningarþátta Erlendar Jónssonar skálds og kennara. Erlendur kann vel þá list að segja frá og halda athygli lesandans. Hér er á ferðinni skemmtileg og einlæg frásögn sem allir ættu að hafa gaman af.

Aftaka Jóns Arasonar og sona hans

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Aftanskin

eftir Þorgils gjallandi

Í sögunni Aftanskin segir frá Vestur-Íslendingi sem snýr aftur á heimahagana eftir áratuga fjarveru, og hittir æskuástina sína á ný.

Afturgöngur

Þjóðsögur Jóns Árnasonar

Í þjóðsagnasafni Jóns Árnasonar eru fjölmargar sögur af afturgöngum, en þær eru einn af þremur flokkum draugasagna.

Al-Battani

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Alexander mikli

Fólk í sögunni

Alfreð mikli Englandskonungur

Fólk í sögunni

Stutt æviágrip Alfreðs mikla Englandskonungs.

Alkamar og lífið

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Þetta er stutt saga þar sem konungurinn Alkamar hinn örláti og hirðfíflið ræða um dýrmæta gjöf.

Allir og Enginn

eftir Jóhann Hjálmarsson

Þetta er skemmtilegt ævintýri þar sem segir frá landi sem á sér engin landamæri og er í raun ekki til. Íbúar þess heita Allir og Enginn.

Allt eins og blómstrið eina

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Alþingi 1000 ára

eftir Jóhann Jónsson

Jóhann Jónsson skáld segir hér sögu alþingis Íslendinga af tilefni þúsund ára afmælis þess árið 1930.

Anderson

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Skemmtileg og áhugaverð noveletta þar sem höfundur teflir saman nýja tímanum og hinum gamla.

Andrew Carnegie

eftir Jón Trausta

Í þessari áhugaverðu grein segir Jón Trausti frá hinum heimsfræga auðmanni og mannvini Andrew Carnegie.

Andrókles og ljónið

Saga frá tímum Rómaveldis.

Andvökur I

eftir Stephan G. Stephansson

 

Anna frá Stóruborg

eftir Jón Trausta

Sagan Anna frá Stóruborg er söguleg skáldsaga og byggir eins og fleiri sögur Jóns Trausta á heimildum og munnmælasögum. Sagan hefur allt frá því hún kom út notið gríðarlegra vinsælda hjá íslensku þjóðinni rétt eins og sögurnar um Höllu og heiðarbýlið.

Ari í Ögri og Kristín Guðbrandsdóttir

Fólk í sögunni

17. öldin var að mörgu leyti erfið Íslendingum en ól þó af sér margt merkisfólk. Meðal þeirra má nefna Ara Magnússon í Ögri og konu hans, Kristínu Guðbrandsdóttur.

Arion og höfrungurinn

 

Arngrímur Jónsson lærði

Fólk í sögunni

Segja má að Arngrímur lærði hafi verið einn þekktasti fræðimaður Íslands á sínum tíma og fyrsti fræðimaðurinn sem náði einhverri útbreiðslu úti í hinum stóra heimi.

Arnórs þáttur jarlaskálds

 

Athugasemdir (grein)

eftir Jón Trausta

 

Atli

eftir Sigurð Róbertsson

Atli er saga samnefndrar persónu úr Njáls sögu. Hann var einn af þeim sem urðu fórnarlömb í átökum þeirra Hallgerðar og Bergþóru.

Augasteinninn gamla mannsins

eftir ókunnan höfund

Augasteinninn gamla mannsins er forvitnileg sakamálasaga eftir ókunnan höfund.

Á Kóngsins nýja torgi

eftir Jón Trausta

 

Ágústus keisari

Fólk í sögunni

Álagaskógurinn

 

Álfarnir og skóarinn

 

Ármann

eftir Sigurð Róbertsson

 

Árni Oddsson lögmaður

Fólk í sögunni

 

Ást og auður

eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Í þessari örlagasögu eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson segir frá stúlkunni Sigríði, bóndanum Gísla sem ann henni hugástum og kaupmanninum Þórarni sem giftist henni.

Átján barna faðir í álfheimum

 

Bakkabræður

íslenskar þjóðsögur

Hinir vitgrönnu bræður frá Bakka - þeir Gísli, Eiríkur og Helgi - gera hver heimskupörin á fætur öðrum.

Barnadilla (brot)

eftir Einar Sigurðsson í Eydölum

Einar Sigurðsson fæddist árið 1538. Hann átti eftir að lifa langa og viðburðaríka ævi á þeim miklu umbrotatímum sem framundan voru í íslensku þjóðlífi.

Barnaheill (brot)

eftir Einar Sigurðsson í Eydölum

Einar Sigurðsson fæddist árið 1538. Hann átti eftir að lifa langa og viðburðaríka ævi á þeim miklu umbrotatímum sem framundan voru í íslensku þjóðlífi.

Becos, becos, becos

Sagan gerist í Egyptalandi þegar Psammeticus II réði þar ríkjum. Hann vildi fullvissa sig um að Egyptar hefðu verið fyrsta fólkið á jörðinni og fann upp á nýstárlegri aðferð til þess.

Benito Mussolini

Fólk í sögunni

Benito Mussolini var í aðalhlutverki í einum mesta hildarleik sem mannkynið hefur þurft að ganga í gegnum, síðari heimsstyrjöldinni.

Bernska

eftir Sigfús Daðason

Ljóð Sigfúsar kalla kannski á að menn rýni betur í þau en margt annað til að njóta þeirra sem skyldi en þeir sem fundið hafa fyrir töfrum Sigfúsar verða auðugri en áður.

Bernskuheimili mitt

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld. Þegar Bernskuheimili mitt kom fyrst út vakti frásögnin töluverða hneykslan, enda lýsingarnar nokkuð berorðar.

Bertha von Suttner (grein)

eftir Jón Trausta

 

Bertram Fletcher Robinson og Baskerville hundur Arthurs Conan Doyle

eftir Ingólf Kristjánsson

Áhugaverð grein sem segir frá tengslum þessara tveggja rithöfunda og vangaveltum um uppruna sögunnar Baskerville hundurinn.

Biblíurannsóknin

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Bikarinn

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Bjarni og Jónas

eftir Matthías Johannessen

Þessi frábæra grein er úr bókinni Um Jónas, en hér fjallar Matthías um þá Bjarna Thorarensen og Jónas Hallgrímsson.

Björn Jónsson á Skarðsá, annálaritari

Fólk í sögunni

Björninn

eftir Jón Trausta

 

Blindu mennirnir og fíllinn

Skemmtileg dæmisaga.

Blóðhefnd

eftir Archibald Clavering Gunter

Sagan Blóðhefnd, eða Vendetta eins og hún heitir á frummálinu, er rómantísk spennusaga sem allir geta haft gaman að. Sagan var þýdd af Birni Jónssyni ritstjóra Ísafoldar, en þar birtist hún fyrst á íslensku á árunum 1899-1900.

Borgarmúr

eftir Erlend Jónsson

Bókin Borgarmúr eftir Erlend Jónsson kom út árið 1989 og var fjórða ljóðabók höfundar. Ljóð Erlends eru mjög persónuleg en hafa um leið almenna skírskotun í samtímann og ættu allir að hafa gaman af að lesa þau.

Borgarmúsi og Sveitamúsi

Þetta er skemmtileg saga um vinina Borgarmúsa og Sveitamúsa.

Borgin hló (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Borgin hló var fyrsta ljóðabók Matthíasar og kom út 1959.
Í bókinni er komið víða við og „stórum“ viðfangsefnum gerð skil, s.s. bernskunni, ástinni, dauðanum, stríði og friði.

Brasilíufararnir

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Sagan Brasilíufararnir er spennu- og ástarsaga sem segir frá ævintýrum Íslendinga á framandi slóðum.

Brennu-Njáls saga

Brennu-Njáls saga þarfnast engrar kynningar við. Flestir Íslendingar vita af henni og hvaða sess hún hefur í bókmenntum vorum. Það er skylda allra að þekkja þetta lykilrit íslenskra bókmennta.

Brestur

eftir Þorgils gjallandi

Þorgils gjallandi hét réttu nafni Jón Stefánsson. Smásöguna Brest skrifaði hann u.þ.b. 1890. Hér fjallar höfundur um breyskleika mannfólksins og leggur til atlögu við tvískinnung í siðferðisdómum.

Bréfið

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Bréfstuldurinn

eftir Edgar Allan Poe

Brynjólfur biskup

eftir Torfhildi Hólm

Sagan Brynjólfur biskup Sveinsson kom fyrst út árið 1882 og vakti þá verulega athygli. Höfundur sögunnar, Torfhildur Hólm, var stórmerk kona og fyrst íslenskra kvenna til að hafa atvinnu af ritstörfum.

Brynjólfur Sveinsson biskup

Fólk í sögunni

Brýtur á skerjum

eftir Jón Trausta

 

Búktalarinn

eftir ókunnan höfund

Búktalarinn er nokkurs konar dæmisaga, þar sem vikið er að trúgirni fólks og um leið hnýtt í þann þráláta en hvimleiða eiginleika mannanna að sækja í gróusögur til að krydda fyrir sig tilveruna.

Búnaðarbálkur (brot)

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Búkolla

Flestir þekkja þjóðsöguna um ráðagóðu kúna Búkollu.

Búkolla og strákurinn

Kýrin Búkolla hefur ráð undir rifi hverju.

Claude Gueux

eftir Victor Hugo

Claude Gueux er skemmtileg saga eftir ritsnillinginn Victor Hugo. Eins og í fleiri sögum fjallar höfundur hér af mikilli næmni og skilningi um mannleg örlög.

Cymbelína hin fagra

eftir Charles Garvice

Þetta er spennandi sakamálasaga með rómantísku ívafi eftir Charles Garvice, sem var einn vinsælasti skáldsagnahöfundur síns tíma. Þýðandi er Guðmundur Guðmundsson, cand. phil.

Dagur

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Dagur heilags Pacificos

 

Dansinn er henni í blóð borinn

eftir Allen Rankin

Hin mexíkóska Amalia Hernandez var átta ára þegar hún ákvað að hún vildi læra að dansa. Hana dreymdi um að verða atvinnudansari, gegn vilja föður síns, og var ákveðin í að láta drauminn rætast.

Draugssonurinn

 

Draumalandið

eftir Jón Trausta

 

Draumurinn um saumavélina

Saga um það hvernig saumavélin varð til.

Dularfulla húsið

eftir Émile Gaboriau

 

Dýrhóll

íslensk þjóðsaga

Hér segir frá því hvers vegna hæð nokkur á Lágheiði í Ólafsfirði nefnist Dýrhóll, en sagan er úr safni Jóns Árnasonar.

Dægradvöl

eftir Benedikt Gröndal

Dægradvöl er sjálfsævisaga Benedikts Gröndal og er af mörgum talin með betri slíkum sögum sem skrifaðar hafa verið á Íslandi. Benedikt tekst á meistaralegan hátt að flétta saman sitt eigið lífshlaup og það sem er að gerast í samfélaginu í kringum hann.

Dægradvöl

úr Sögusafni Ísafoldar

Dægradvöl er frásögn rituð eftir P. Fr. Eggerz af bónda nokkrum sem lokaðist inni veturlangt vegna hraunflóðs frá Heklu.

Ef guð lofar

eftir Þorgils gjallandi

Þorgils gjallandi hét réttu nafni Jón Stefánsson. Smásöguna Ef guð lofar skrifaði hann árið 1909. Hér segir frá ástum og örlögum verslunarstjórans unga, Péturs Svendsen.

Eftir dauðann - bréf frá Júlíu

eftir W.T. Stead, í þýðingu Einars H. Kvaran

Bréf frá Júlíu er áhugaverð bók sem sótt er nokkuð langt að, eða alla leið til andaheima. Byggir hún á ósjálfráðri skrift miðilsins Stead og er það stúlka að nafni Júlía sem skrifar í gegnum hann.

Eftir glæpinn

eftir Constant Guéroult

Sagan Eftir glæpinn segir frá flótta manns sem hefur framið morð frá laganna vörðum. Það sem er kannski helst merkilegt við söguna er að hún er mælt af munni glæpamannsins og gefur okkur innsýn í hugsanir hans.

Eftirmæli 18. aldarinnar frá eykonunni Íslandi

eftir Magnús Stephensen

Forvitnileg grein sem segir sögu þessarar óstýrilátu aldar á óvenjulegan hátt.

Egils saga einhenda og Ásmundar berserkjabana

Sagan er fengin úr sagnasafninu Fornaldarsögur Norðurlanda. Hér segir frá tveimur köppum, Agli og Ásmundi, sem leggja í leiðangur til að bjarga dætrum konungs, sem rænt var af skelfilegum óvættum. Sagan er hér endurskrifuð í nokkuð einfaldaðri útgáfu.

Egils saga Skallagrímssonar

Egils saga Skallagrímssonar er og verður okkur Íslendingum ávallt hugleikin, enda ein af stórbrotnustu Íslendingasögunum og talin skrifuð af sjálfum Snorra Sturlusyni.

Einar Andrésson

eftir Þorgils gjallandi

Þorgils gjallandi hét réttu nafni Jón stefánsson. Smásöguna Einar Andrésson skrifaði hann árið 1895.

Einsetumaðurinn

eftir Voltaire

 

Einu sinni

eftir D.H. Lawrence

Þó sagan Einu sinni sé ekki með þekktari sögum Lawrence, hafa margir talið hana með hans betri sögum. Hér er á ferðinni útgáfa sem birtist í tímaritinu Úrval, en þýðandi er ókunnur.

Eiríks saga rauða

Eiríks saga rauða segir frá landnámi norrænna manna á Grænlandi og landafundum í Vesturheimi. Fátt eitt er hægt að staðhæfa um sannleiksgildi Eiríks sögu, en í flestum megindráttum mun hún vera skáldskapur sem þó byggir á sönnum atburðum.

Eiríkur Hansson: I. Bernskan

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Hér er sögð saga drengsins Eiríks Hanssonar frá því hann fæðist á Íslandi og flyst sjö ára gamall til Vesturheims og baráttu hans til að fóta sig í nýju landi. Þetta er skemmtileg saga sem allir unnendur góðra bóka geta haft gagn og gaman af að heyra.

Eiríkur Hansson: II. Baráttan

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Hér er sögð saga drengsins Eiríks Hanssonar frá því hann fæðist á Íslandi og flyst sjö ára gamall til Vesturheims og baráttu hans til að fóta sig í nýju landi. Þetta er skemmtileg saga sem allir unnendur góðra bóka geta haft gagn og gaman af að heyra.

Eiríkur Hansson: III. Þráin

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Hér er sögð saga drengsins Eiríks Hanssonar frá því hann fæðist á Íslandi og flyst sjö ára gamall til Vesturheims og baráttu hans til að fóta sig í nýju landi. Þetta er skemmtileg saga sem allir unnendur góðra bóka geta haft gagn og gaman af að heyra.

Eitthvað var það

eftir Jóhann Jónsson

Það er alltaf gaman að geta boðið upp á eitthvað sem ekki hefur verið fáanlegt áður og það er einmitt það sem við bjóðum upp á með sögunni Eitthvað var það eftir Jóhann Jónsson skáld.

Eldfærin

eftir H.C. Andersen

H.C. Andersen er heimsþekktur fyrir ævintýri sín og Eldfærin er eitt af þeim allra bestu. Hér segir frá dáta nokkrum sem kemst yfir sérkennileg eldfæri og með þeim getur hann kallað sér til aðstoðar þrjá stóreygða hunda sem hafa ráð undir rifi hverju.

Eldraunin

eftir Charles Reade

Þetta er spennandi saga um ástir og örlög eftir Charles Reade (1814-1884).

Enn kvöldstjarnan

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Er hægt að þreyja þorrann og góuna?

eftir Stephan G. Stephansson

 

Erlendur Jónsson

í viðtali við Ingólf B. Kristjánsson

Í þessu forvitnilega viðtali segir Erlendur Jónsson skáld, rithöfundur, kennari og bókmenntagagnrýnandi frá æsku sinni, námi við Menntaskólann á Akureyri o.fl.

Eyjafjallajökull

eftir Jón Trausta

Jón Trausti segir hér frá Eyjafjallajökli, sem hann telur fegurstan allra fjalla, og sveitinni þar í kring.

Ég kveiki á kertum

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Ég ólst upp við sjóinn

eftir Jón Trausta

Jón Trausti ólst upp við sjóinn og bar hann í hjarta sér alla tíð.

Ég uni illa böndum

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf orti undir áhrifum frá raunsæisstefnunni og bera ljóð hennar skýran vott sjálfstæðrar hugsunar; konu sem engan lét kúga sig til hlýðni, og verður það að teljast nokkuð óvenjulegt á þeim tíma.

Faraldur

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Farðu yfir Hrútafjarðarháls

íslensk þjóðsaga

Í Þjóðsögum Jóns Árnasonar segir frá tveimur kerlingum, hvorri frá sínum landshluta, sem hittast og komast í hár saman.

Farfuglinn

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Farmaðurinn

eftir Einar Benediktsson

Farmaðurinn er um margt óvenjuleg saga eftir Einar Benediktsson, nokkurs konar ævintýrasaga. Sagan er skemmtileg og ber mörg höfundareinkenni Einars.

Farseðlar til Argentínu

eftir Erlend Jónsson

Kynslóðabil, hugsjónir og gildi eru meginefni smásögunnar Farseðlar til Argentínu úr samnefndu smásagnasafni Erlendar Jónssonar. Sögusviðið er Reykjavík um miðbik tuttugustu aldarinnar.

Fátæklingurinn

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Ferð

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Ferðasaga

eftir Árna Magnússon frá Geitastekk

Árni Magnússon frá Geitastekk var einn víðförlasti Íslendingur sinnar samtíðar. Hann sigldi m.a. til Rússlands, Kína og Tyrklands og skrifaði sjálfur ferðasögu sína. Árni lenti í ýmsum ævintýrum og lét sér fátt fyrir brjósti brenna.

Ferðir Münchhausens baróns

Münchhausen barón var uppi í Þýskalandi á 18. öld eftir því sem sagan segir og er löngu orðinn heimsfrægur fyrir hinar gamansömu afrekssögur sem honum eru eignaðar.

Fimm fingur, fimm synir

Sögumaðurinn Addad segir frá fimm bræðrum sem allir heita Ali. Faðir þeirra sendir þá út í heim til að freista gæfunnar og lýsir því yfir að sá þeirra sem komi aftur með bestu gjöfina muni hljóta allan arfinn eftir hann. Nú fáum við að heyra hvernig fer.

Fiskaþjófurinn

íslensk þjóðsaga

Hér segir frá bóndanum Sveini sem kemst að því að maður nokkur hefur verið að stela frá honum fiski. En Sveinn er fjölkunnugur og finnur leið til að kenna þjófnum lexíu.

Fiskætasálmur

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Fífill og hunangsfluga

eftir Jónas Hallgrímsson

Fjögur stórskáld

eftir Jón Trausta

Í þessari áhugaverðu grein segir rithöfundurinn Jón Trausti (Guðmundur Magnússon) frá ,,fjórum mestu og víðfrægustu skáldum heimsins,'' eins og hann kemst að orði, en það eru Englendingurinn Shakespeare og Þjóðverjarnir Goethe, Schiller og Heine.

Flautan

Saga um Benjamín Franklín þegar hann var ungur.

Flugnasuð í farangrinum

eftir Matthías Johannessen

Flugnasuð í farangrinum er safn smásagna eftir Matthías Johannessen. Sögurnar eru áhrifamiklar í einfaldleika sínum og bera vott um einstakt næmi höfundar á mannlegt eðli og tilveru.

Formáli sálmabókar

eftir Guðbrand Þorláksson

 

Fornaldarsagan

eftir Hallgrím Melsteð

Fornaldarsagan eftir Hallgrím Melsteð er eitt af þessum sígildu fræðiritum sem falla aldrei úr gildi.

Fóstbræðra saga

Sagan fjallar einkum um þá fóstbræður Þormóð Bersason, sem kallaður var Kolbrúnarskáld og Þorgeir Hávarsson. Þó að þeir bindist vinarböndum og eigi samleið í uppivöðslusemi þegar þeir eru ungir eru þeir ólíkir um flesta hluti.

Framavonir

eftir Erlend Jónsson

Hér segir frá Páli Pálssyni sem stefnir hátt innan Véltækni- og framfarastofnunar ríkisins, en þegar stöðuhækkunin sem hann vonast eftir er í annað sinn veitt öðrum, tekur hann til sinna ráða.

Franska sjalið

Ungur maður kaupir forkunnarfagurt franskt sjal handa unnustu sinni. Stuttu síðar fer hana að dreyma undarlegan draum sem tengist sjalinu.

Frá Hvanndala-Árna

Hér segir frá Hvanndala-Árna og viðskiptum hans við bjarndýr.

Frá Oddi Hjaltalín

úr Sögusafni Ísafoldar

Hér er frásögn af Oddi Hjaltalín, fyrrum landlækni, rituð eftir Pétri Friðrikssyni Eggerz kaupmanni.

Friðrik áttundi

eftir Jón Trausta

Í þessari sögu segir frá Friðriki áttunda, sem ekki var konungborinn, en hafði hlotið nafnbótina af þeirri ástæðu að hann var jafnan áttundi maðurinn sem skipaður var árlega í fjallgöngunum til að smala á Búrfellsheiðinni.

Friðrik Böttger

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Frændi

eftir Rudyard Kipling

Rudyard Kipling var breskur rithöfundur og skáld sem naut mikilla vinsælda á síðari hluta 19. aldar og fram á 20. öld. Sagan Frændi er á margan hátt dæmigerð fyrir stíl hans.

Fyrir utan glugga vinar míns

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Fyrstu klaustrin

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Fyrstur allra Englendinga til Lhasa

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

Hér segir frá enskum stærðfræðingi og háskólakennara að nafni Thomas Manning, en hann varð fyrsti Englendingurinn sem kom til Lhasa, höfuðborgar Tíbets.

Fýkur yfir hæðir (grein)

eftir Jón Trausta

 

Förunauturinn

eftir H.C. Andersen

 

Gamla konan og læknirinn

úr dæmisögum Esóps

Hér segir frá gamalli konu sem er farin að missa sjónina og leitar sér aðstoðar hjá lækni nokkrum, en hann er ekki allur þar sem hann er séður.

Gamli Lótan

eftir Þorstein Erlingsson

Gamli Lótan er eitt af ævintýrum Þorsteins Erlingssonar, sem eiga það sameiginlegt að fjalla á einhvern hátt um dýr og þá aukin heldur samskipti manna og dýra, enda var Þorsteinn mikill dýravinur.

Gilitrutt

Flestir þekkja þjóðsöguna um Gilitrutt.

Gissur Ísleifsson

Fólk í sögunni

Gísla saga Súrssonar

 

Gísli húsmaður

eftir Þorgils gjallandi

Gísli húsmaður kemur heim að bænum dag nokkurn, votur og þreyttur, á leirugum hesti. Sögumaður, ungur vinur Gísla, fær að heyra hvað á daga hans hefur drifið.

Gott ráð

 

Góð boð

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

 

Grafletrin

eftir Guy de Maupassant

Sagan Grafletrin er hugvitssamleg saga, sem leggur áherslu á tvískinnunginn í lífi okkar og setur spurningarmerki við tilfinningar og yfirdrepsskapinn sem þeim oft fylgir.

Grafskriftin

eftir Selmu Lagerlöf

Sagan Grafskriftin endurspeglar marga bestu eiginleika Lagerlöf sem höfundar, en hún dregur hér upp áhrifaríka mynd af samfélaginu og þeim tvískinnungi sem þar er víða að finna. Þetta er jafnframt örlagasaga af bestu gerð.

Grasaferð

eftir Jónas Hallgrímsson

 

Grettis saga

Grettis saga hefur löngum verið ein af ástsælustu Íslendingasögunum. Hún fjallar um Gretti Ásmundarson frá Bjargi í Miðfirði, sem gekk undir nafninu Grettir sterki, enda var maðurinn ógnarsterkur og lét ekki bugast þótt við forynjur væri að etja.

Grímseyjarlýsing

eftir Jón Norðmann

Grímseyjarlýsing er ómetanleg heimild um Grímsey og endurspeglar um margt almenn viðhorf og líf fólks á Íslandi um miðja nítjándu öld.

Grímur kaupmaður deyr

eftir Gest Pálsson

 

Grænlandsför 1897

eftir Helga Pétursson

Helgi Pétursson segir frá för til Grænlands árið 1897 og kynnum af landi og þjóð.

Grænlendingasaga

eftir Finn Jónsson

 

Grænt bros sumarsins

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Guðbrandur Þorláksson biskup

Fólk í sögunni

Guido d'Arezzo finnur upp nótnablaðið

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Gula andlitið

eftir Arthur Conan Doyle

 

Gull

eftir Einar Kvaran

Gull er framhald sögunnar Ofurefli og hinn óviðjafnanlegi stílisti Einar Kvaran heldur áfram að segja frá persónunum sem hann kynnti þar til sögunnar og rekur örlög þeirra af mikilli næmni.

Gullbrá og birnirnir þrír

Flestir kannast við ævintýrið um hana Gullbrá sem villist í skóginum og kemur að húsi bjarnanna þriggja á meðan þeir eru að heiman.

Gulldósirnar

Skemmtileg saga eftir ókunnan höfund. Hershöfðingi nokkur týnir verðmætum gulldósum.

Gullgæsin

Þetta er skemmtileg saga úr ævintýrasafni Grimms-bræðra. Hér segir frá ungum karlssyni sem kallaður er Klaufa-Bárður. Fyrir örlæti sitt og greiðvikni áskotnast honum gæs með gylltar fjaðrir og þá upphefst skondin atburðarás.

Gullský

eftir Einar Benediktsson

Sagan Gullský eftir Einar Benediktsson er óvenjuleg saga, sem erfitt er að henda reiður á. Mætti kannski segja að hún sé einhvers konar ljóð í söguformi eða einhvers konar ljóðræn upplifun, jafnvel súrrealísk.

Gunnlaugs saga ormstungu

Gunnlaugs saga hefur lengi verið með vinsælustu Íslendingasögunum og kemur þar margt til. Í fyrsta lagi er hún skemmtileg og fjallar um efni sem höfðar til fólks. Þá er hún bæði stutt og auðlesin. Hún er í senn hádramatísk ástarsaga og rekur mikil örlög.

Halla

eftir Jón Trausta

Halla var ein fyrsta almenna metsölubókin hér á landi.

Hallgrímur

eftir Einar Kvaran

Hallgrímur er dulræn saga eftir Einar Kvaran, en hann samdi nokkrar slíkar. Látið vera að hlusta á hana í myrkri ef þið eruð myrkfælin!

Hallormsstaðarskógur (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Haltur og blindur

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Handbók í Íslendinga sögu

eftir Boga Melsteð

Frábær sagnfræði þar sem höfundur færir okkur Íslandssöguna á mannamáli þannig að hún verður ljóslifandi í hugum hlustenda.

Hans klaufi

eftir H.C. Andersen

Hans klaufi er eitt af þekktustu og skemmtilegustu ævintýrum H.C. Andersen. Ingólfur B. Kristjánsson les.

Hans klaufi

eftir H.C. Andersen

Hans klaufi er staðráðinn í því að fá að giftast kóngsdótturinni og þykist vita hvernig hann geti heillað hana upp úr skónum. Sigurður Arent Jónsson les.

Hans Vöggur

eftir Gest Pálsson

 

Haralds saga harðráða

Haralds saga harðráða er ein skemmtilegasta sagan í Heimskringlu Snorra Sturlusonar og koma Íslendingar þar nokkuð við sögu.

Haralds saga hárfagra

Einn er sá konungur í Noregi sem mest áhrif hafði á byggð landsins í upphafi sögu okkar, en það er Haraldur hinn hárfagri. Það var á hans dögum sem landið byggðist og á margan hátt fyrir hans tilverknað. Hér er saga hans eins og Snorri Sturluson hefur skráð hana í Heimskringlu.

Haraldur blátönn Gormsson Danakonungur

Fólk í sögunni

Einn af þeim konungum sem settu svip sinn á sögu Norðurlanda á þeim tíma er Ísland var að byggjast var Haraldur Gormsson Danakonungur, oft nefndur Haraldur blátönn. Hann ríkti frá u.þ.b. 950-985.

Haraldur Guðinason Englandskonungur

Fólk í sögunni

Haraldur Guðinason ríkti aðeins í nokkra mánuði yfir Englandi, en hann tapaði landinu í hendur Vilhjálmi sigursæla árið 1066.

Haraldur harðráði Noregskonungur

Fólk í sögunni

Harðstjórinn sem varð góður

Skemmtileg dæmisaga.

Heiðarbýlið I: Barnið

eftir Jón Trausta

Fyrsta sagan í flokknum Heiðarbýlinu, sem er framhald af sögunni Höllu.

Heiðarbýlið II: Grenjaskyttan

eftir Jón Trausta

Grenjaskyttan er hluti af ritröðinni Halla og heiðarbýlið, sem naut gríðarlegra vinsælda á sínum tíma. Sagan hefur að geyma allt sem prýða má góða sögu, átök, rómantík, litríkar persónur og stórkostlegar náttúrulýsingar.

Heiðarbýlið III: Fylgsnið

eftir Jón Trausta

Fylgsnið er hluti af ritröðinni Halla og heiðarbýlið. Segja má að sagan sé sjálfstætt framhald og hægt er að lesa hana án þess að hafa lesið sögurnar á undan, en skemmtilegra er að lesa þær í réttri röð.

Heiðarbýlið IV: Þorradægur og Sögulok

eftir Jón Trausta

Þorradægur er hluti af ritröðinni Halla og heiðarbýlið. Segja má að sagan sé sjálfstætt framhald og hægt er að lesa hana án þess að hafa lesið sögurnar á undan, en skemmtilegra er að lesa þær í réttri röð.

Heilræði

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Heima

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Heimska skjaldbakan

 

Heimskringla: Prologus

eftir Snorra Sturluson

Heimskringla hefur að geyma sögur Noregskonunga frá ómunatíð og fram á miðja 12. öld.

Heimskringla: Ynglinga saga

eftir Snorra Sturluson

Heimskringla Snorra Sturlusonar hefur að geyma sögur Noregskonunga frá ómunatíð og fram á miðja 12. öld.

Heimskringla: Hálfdanar saga svarta

eftir Snorra Sturluson

Heimskringla Snorra Sturlusonar hefur að geyma sögur Noregskonunga frá ómunatíð og fram á miðja 12. öld.

Heimskringla: Ólafs saga Tryggvasonar

eftir Snorra Sturluson

Heimskringla hefur að geyma sögur Noregskonunga fram á miðja 12. öld. Hún er eignuð Snorra Sturlusyni (1179-1242).

Heimskringla: Hákonar saga góða

eftir Snorra Sturluson

Heimskringla hefur að geyma sögur Noregskonunga fram á miðja 12. öld. Hún er eignuð Snorra Sturlusyni (1179-1242).

Heimskringla: Haraldar saga gráfeldar

eftir Snorra Sturluson

Heimskringla hefur að geyma sögur Noregskonunga fram á miðja 12. öld. Hún er eignuð Snorra Sturlusyni (1179-1242).

Heimspekingar fyrr og nú

eftir Geir Sigurðsson

Dr. Geir Sigurðsson kynnir hér fyrir okkur helstu heimspekinga sögunnar, helstu kenningar þeirra og niðurstöður.

 

Heimþrá

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Heljarslóðarorrusta

eftir Benedikt Gröndal

Heljarslóðarorrusta er óborganleg skáldsaga Benedikts Gröndal þar sem hann hæðist að stríði og samtíma sínum á leiftrandi og skemmtilegan hátt. Björn Björnsson les.

Helreiðin

eftir Selmu Lagerlöf

Í Helreiðinni fjallar höfundur um það ,,að maðurinn sé af náttúrunni og guði dásamlegt undur, sem búi yfir háleitum möguleikum, hve djúpt sem hann er sokkinn,'' skrifar Eiríkur Sigurðsson Í Heimskringlu.

Herðaskjólið

Hér segir frá stúlkunni Settu sem langar ósköp mikið til að sauma sér millipils fyrir jólin, en á ekkert efni í það. Dag nokkurn finnur hún fallegt herðaskjól á förnum vegi.

Heyr himna smiður

eftir Kolbein Tumason

Eitt fegursta trúarljóð að fornu er án alls efa Heyr himnasmiður eftir Kolbein Tumason, en hann var uppi á 12. og 13. öld og þótti mestur höfðingi í Skagafirði.

Hérinn og skjaldbakan

 

Híenan

eftir ókunnan höfund

Skemmtileg saga sem á sér sennilega stað í stríðinu milli Frakka og Prússa sem stóð frá 1870-1871.

Hjálmar Jónsson frá Bólu

eftir Hannes Hafstein

Hjálpaðu þér sjálfur

eftir Ólaf Ólafsson

Hjálpaðu þér sjálfur eftir Ólaf Ólafsson frá Guttormshaga er byggð á bók eftir höfundinn Samuel Smiles.

Hjálpin

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

 

Hofstaðabræður

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Sagan Hofstaðabræður er áhugaverð dramatísk saga í 10 köflum sem gerist á þeim tímum þegar kaþólskan er að víkja fyrir Lútherstrú. Segja má að umgjörð sögunnar séu átökin milli þeirra Jóns Arasonar biskups og sona hans og Daða Guðmundssonar í Snóksdal.

Horft til æskuslóða

eftir Erlend Jónsson

Horft til æskuslóða er smásaga eftir Erlend Jónsson, úr safninu Farseðlar til Argentínu sem kom fyrst út árið 1987.

Hólmgönguljóð (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Hólmgönguljóð nefnist önnur ljóðabók Matthíasar og kom hún út árið 1960. Eru ljóðin mjög persónuleg og höfundur sækir sér efnivið í myndir og líkingar víða að til að gefa reynsluheimi sínum dýpri merkingu.

Hrafnarnir sjö

úr Grimms-ævintýrum

Hrafnarnir sjö er ævintýri úr safni Grimms-bræðra. Hér segir frá sjö bræðrum sem allir hafa breyst í hrafna og systur þeirra sem reynir að frelsa þá úr álögunum.

Hrafnkels saga Freysgoða

 

Hreggviðsþula

eftir Jón Hreggviðsson

Hér er um að ræða bréf hins raunverulega Jóns Hreggviðssonar til Árna Magnússonar, dagsett 31. júlí 1708 og varðveitt á Landsbókasafninu.

Hreiðarsljóð

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Hringurinn helgi

eftir Fergus Hume

Hringurinn helgi eftir Fergus Hume er spennusaga sem gerist á bresku óðalssetri. Hér fléttast saman svik, rómantík og magnþrungin örlög; ekkert er sem sýnist.

Hrói höttur

Söguna af Hróa hetti og köppum hans þekkja flestir, enda höfðar hún til margra þátta í hugum okkar. Hugmyndin um útlagann sem rænir þá ríku til þess að gefa hinum fátæku og ræðst gegn ríkjandi óréttlæti á eigin forsendum er eitthvað sem kemur við réttlætiskennd okkar allra.

Hrunadansinn

eftir Matthías Johannessen

Það hefur stundum verið sagt að skáldin séu samviska stjórnmálamannanna, og að listin sé oft á tíðum vegvísir inn í framtíðina. Það á svo sannarlega við með ljóðabálk Matthíasar Johannessens, Hrunadansinn.

Hugleiðingar

Jóhanns Sigurjónssonar

Margir rithöfundar hafa þann sið að ganga með litla bók eða minnisblöð í vasanum til að geta gripið í og hripað niður hugleiðingar, lýsingar eða myndir sem geta komið upp í hugann þegar minnst varir. Jóhann Sigurjónsson skrifaði hjá sér slíkar hugleiðingar sem hann svo notaði í ljóðum sínum og leikritum.

Hugleiðingar og viðtöl

eftir Matthías Johannessen

Í bókinni er húmanistinn, skáldið og ritstjórinn staddur í miðju kaldastríðinu og Pasternak vísar höfundi veginn í óbilandi trú sinni á frelsi. Með dagbókarfærslum og blaðagreinum styður Matthías mál sitt og skemmtir lesendum með „lifandi“ tilvitnunum og tilvísunum.

Hugulsami Hans

 

Hundurinn og spegilmyndin

eftir Carolyn S. Bailey

Sagan segir frá hundi sem eignast stórt og safaríkt bein. Vinir hans eru svangir og vilja gjarnan fá bita. En hundurinn stóri vill ekki deila beininu sínu með neinum. En það kemur í ljós að græðgin getur farið illa með menn, og hunda.

Hundurinn og úlfurinn

 

Hún dó í skóginum

eftir Sherwood Anderson

Sagan lýsir því hvernig hugurinn geymir minningar, minningabrot, staðreyndir og ímyndanir, og úr þessum brotum verður til áhugaverð, heilsteypt frásögn hjá góðum sögumanni.

Hvaðefsaga

eftir Þórarin Eldjárn

Í upphafi þessarar skemmtilegu sögu spyr höfundur sjálfan sig: „Hvað ef fjöllin væru hol að innan?“ og út frá þeirri spurningu spinnst sagan af fjallinu Skjaldbak og erjum íbúanna þar í kring.

Hver var móðir Bertels Thorvaldsen?

 

Í þessari áhugaverðu grein úr vestur-íslenska tímaritinu Syrpu er sagt frá móður hins heimsfræga myndhöggvara Bertels Thorvaldsen.

Hvernig fíflarnir urðu til

 

Hvernig lamaði maðurinn

og blindi maðurinn hjálpuðu hvor öðrum

 

Hvernig regnhlífarnar urðu til

Skemmtileg saga um lítinn búálf sem finnur upp á snjallræði til að skýla sér fyrir rigningunni.

Hví er himinninn dimmur um nætur?

grein úr tímaritinu Úrvali

Í þessari áhugaverðu grein er leitast við að svara spurningu sem fræðimenn hafa löngum velt fyrir sér: Hvers vegna er himinninn dimmur um nætur?

Hvítmunkurinn

eftir Fergus Hume

Hvítmunkurinn er skemmtileg og áhugaverð saga af gamla skólanum þar sem örlög og ástir tvinnast saman við glæpi og refsingar.

Hækkandi stjarna

eftir Jón Trausta

Í Hækkandi stjörnu segir frá systkinunum Kristínu og Þorleifi en þau voru börn Björns Einarssonar Jórsalafara og Sólveigar Þorsteinsdóttur konu hans. Fylgir höfundur í öllum stærstu dráttum því sem vitað er um afdrif þeirra en skáldar í eyðurnar. Stutt en skemmtileg saga sem allir unnendur góðra sagnfræðilegra skáldsagna ættu að hafa gaman af.

Höfuð úr sjó

eftir Matthías Johannessen

 

Höfuðlausn

eftir Egil Skallagrímsson

Það sem kannski er eftirtektarverðast við skáldið Egil Skallagrímsson er hvernig ljóðin birta okkur stundum annað sjónarhorn á hugsun hans en það sem birtist í Egils sögu Skallagrímssonar.

Ingólfsfjall (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Í kastala hersisins

eftir E.M. Vacano

Í kastala hersisins eftir E.M. Vacano er áhugaverð smásaga frá Kákasusfjöllum.

Í kompaníi við allífið

eftir Matthías Johannessen

Þessi frábæra viðtalsbók Matthíasar Johannessen við Þórberg Þórðarson er engri lík og að margra sögn besta viðtalsbók sem gefin hefur verið út á Íslandi. Hér gefst mönnum tækifæri til þess að kynnast skáldinu Þórbergi eins og hann var.

Í Rauðárdalnum (1. bindi)

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Í Rauðárdalnum er mikilfengleg skáldsaga eftir Vestur-Íslendinginn Jóhann Magnús Bjarnasonsem segir frá íslensku fólki sem nemur land Í Kanada og ævintýrum þess þar. Sagan er bæði skemmtileg og spennandi, en um leið einlæg og djúp. Sagan skiptist í þrjár bækur.

Í þokunni

 

Ísland

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Ísland við upphaf 19. aldar

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Íslands minni

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Íslandssaga

eftir Halldór Briem

Íslandssaga Halldórs Briem kom út árið 1903 og þó hún sé komin til ára sinna stendur hún fyllilega fyrir sínu og gefur okkur góða mynd af atburðum í tímaröð.

Íslandsvísur

eftir Jón Trausta

Jón Trausti var bjartsýnismaður að eðlisfari og trúði á Ísland og Íslendinga.

Ísleifur Gissurarson

Fólk í sögunni

Íslendingasaga

eftir Sturlu Þórðarson

 

Íslenskir þjóðhættir

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Íslenskir þjóðhættir eftir Jónas frá Hrafnagili er merkilegt rit þar sem höfundur segir á lifandi og áhugaverðan hátt frá lifnaðarháttum Íslendinga fyrr á tímum.

 

Ívar hlújárn

eftir Walter Scott

Ívar hlújárn er hin sígilda saga eftir skoska sagnaskáldið og frumkvöðul sögulegra skáldsagna, Walter Scott. Hreinasta skyldulesning fyrir alla sem unna góðum sígildum skáldsögum.

Japetus Steenstrup

Fólk í sögunni

Japetus Steenstrup var danskur náttúrufræðingur sem ferðaðist um Ísland árið 1839.

Játvarður helgi Englandskonungur

Fólk í sögunni

Hér segir frá Játvarði hinum helga sem ríkti yfir Englandi á árunum 1042-1066.

Jón biskup Arason (1. bindi)

eftir Torfhildi Hólm

Jón Arason hefur mörgum verið hugleikinn sem einn stórbrotnasti leiðtogi þjóðarinnar en það var hans ógæfa að vera uppi á þeim tímum þegar samfélagið kallaði eftir nýjum sið.

Jón halti

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Sögur Jónasar eru skrifaðar í raunsæisstíl, og hann gerir lítið í því að skreyta orðfærið með hástemmdum lýsingum. Í sögunni um Jón halta fer saman næmur skilningur á efninu og skemmtileg frásagnargleði.

Jón lærði Guðmundsson

Fólk í sögunni

Jón Trausti

Fólk í sögunni

Jón Ögmundsson, fyrsti Hólabiskupinn

Fólk í sögunni

Árið 1106 var stofnaður biskupsstóll á Hólum og fyrstur manna til að gegna embætti biskups þar var Jón Ögmundsson.

Júdas

eftir Sigurð Róbertsson

Hér segir frá hinum eina sanna Júdasi Ískaríot, en sjónarhornið er ólíkt því sem við erum vön að fylgja og er óhætt að segja að sagan veiti okkur nýja sýn inn í þessa þekktu sögu úr Biblíunni.

Júlíus Sesar

Fólk í sögunni

Júlíus Sesar var fyrsti keisari hins mikla og víðfeðma Rómaveldis og er titillinn keisari dreginn af eftirnafni hans.

Jökuls þáttur Búasonar

 

Jökulsá á Sólheimasandi (grein)

eftir Jón Trausta

 

Jörð úr ægi (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Jörð úr ægi nefnist þriðja ljóðabók Matthíasar og kom hún út árið 1961. Þó svo að stíll og umgjörð ljóðanna svipi til fyrri bóka hans, sækir Matthías sér myndmál fyrir þessi ljóð í aðrar áttir.

Kafías konungur og betlistúlkan

Hér segir frá hinum góða konungi Kafíasi sem býr í stórri og glæsilegri höll og hefur allt til alls, nema hvað hann er einmana og þráir að finna sér eiginkonu.

Karlsdæturnar þrjár

Íslenskt ævintýri.

Karlssonur og kötturinn hans

Konungur á í mestu vandræðum með óargadýr sem vaða uppi í höllinni, en karlsson kemur til bjargar.

Kálfagerðisbræður

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Hægt er að halda því fram að Jónas frá Hrafnagili hafi verið fyrsti sakamálasagnahöfundur okkar Íslendinga, en hann skrifaði nokkrar slíkar og byggði þær á sönnum atburðum. Ein af þesum sögum er Kálfagerðisbræður.

Keisarinn af Portúgal

eftir Selmu Lagerlöf

Í ritdómi Magnúsar Jónssonar, ritstjóra Eimreiðarinnar, um söguna segir m.a.: ,,Selma Lagerlöf er farin að verða allkunn íslenskum lesendum og, að vonum, vinsæl. Og víst er um það, að ekki glatar hún þeim vinsældum með þessari sögu.''

Kennslustund í auðmýkt

Sagan segir frá Haroun-al-Raschid sem var kalífi Abbasída á árunum 765–809. Segir töluvert af honum í Þúsund og einni nótt.

Kerling vill hafa nokkuð fyrir snúð sinn

úr Þjóðsögum Jóns Árnasonar

Hér segir frá fátækum hjónum sem eiga ekkert verðmætt nema gullsnúð af snældu kerlingar. Dag einn týnist snúðurinn og í ljós kemur að nágranni þeirra, huldumaðurinn Kiðhús, hefur tekið hann. Kerling vill þá fá ýmislegt frá Kiðhús í skiptum fyrir snúðinn.

Kindin og svínið

 

Kínverjar fara að nota áttavita

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Kjalnesinga saga

Kjalnesingasaga fellur í flokk yngri Íslendingasagna og er talin rituð um eða eftir aldamótin 1300. Þar er raunsæið farið að víkja fyrir reyfarakenndum atburðum sem eiga ekkert skylt við raunverulega atburði. Við merkjum þar skyldleika við þjóðsögur og fornaldar- og riddarasögur.

Knútur hinn mikli nær völdum á Englandi

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Koffortið fljúgandi

eftir H.C. Andersen

Konan sem kyndir ofninn minn

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Konurnar í Weinsperg

Konurnar í Weinsperg er skemmtileg saga sem segir frá snjöllu ráði kvennanna í þorpinu Weinsperg.

Kóngsdóttirin og betlarinn

Þetta er skemmtileg saga um unga betlarann Svein sem hittir kóngsdóttur og lendir í ýmsum ævintýrum.

Kóngssonurinn á vatnsbotninum

 

Kraftaverk á Erievatni

eftir Robert Dyment

Spennandi frásögn af háskalegum björgunaraðgerðum á Erievatni árið 1978. Tveir unglingspiltar komast í hann krappan á bát sínum þegar ofsaveður skellur á.

Kreppuráðstafanir

eftir Sigurð Róbertsson

Hér segir frá skrifstofumanninum Halldóri Hansen, sem er undirtylla allra, en þráir að segja öðrum fyrir verkum. Þegar hann heyrir að nú muni kreppa að í samfélaginu ákveður hann að láta til sín taka svo um munar.

Krossferðir hefjast

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Króka-Refs rímur

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Krummi

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Kviksettur

eftir Stephan G. Stephansson

 

Kvæði um samlíking sólarinnar

eftir Bjarna Gizurarson

Bjarni þótti á sínum tíma í hópi merkustu skálda landsins, en hann var af hinu kunna skáldakyni að austan.  Var Einar skáld í Heydölum afi hans.

Kvöldganga í garðinum

eftir Matthías Johannessen

 

Kærleiksheimilið

eftir Gest Pálsson

Gestur Pálsson var einn af Verðandi-mönnum en þeir boðuðu raunsæið með tímariti sínu fyrstir allra á Íslandi. Sögur Gests hafa löngum þótt bera af öðrum samtímasögum og er Kærleiksheimilið af mörgum talin vera hans besta saga.

Kærleikshöndin

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Kötturinn sem varð yfirskógarvörður

 

Latínuskólinn í Reykjavík

 

Grein úr tímaritinu Fjallkonunni.

Laxdæla saga

Laxdæla saga hefur allt til að bera sem góða sögu skal prýða, svo sem ástir, stór örlög og yfirnáttúrulega atburði í litríkum búningi, en meginefni sögunnar er harmsaga þeirra Guðrúnar Ósvífursdóttur og Kjartans Ólafssonar.

Leidd í kirkju

eftir Þorgils gjallandi

Höfundur fjallar hér á beinskeyttan og kímni blandinn hátt um trú, kirkjurækni og sannfæringu einstaklingsins gagnvart ríkjandi hefðum.

Leit

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Lengi má illt versna

íslensk þjóðsaga

Lengi má illt versna er þjóðsaga úr safni Torfhildar Hólm. Hér segir frá ósvífnum valdamanni sem fær á baukinn frá hreinskilnum förukarli.

Lestin brunar (brot)

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Leyndardómur nunnuklaustursins

eftir Herbert F. Lays

Lögreglustöðin var beint á móti klaustrinu. Hvernig tókst þá nunnunum að dyljast þar áratugum saman og hverfa svo eins og fyrir galdra? Hið falda klaustur St. Monicu í Puebla í Mexíkó er enn hinn mesti leyndardómur.

Leyndarmál kennarans

eftir Erlend Jónsson

Hér er á ferðinni raunsönn saga úr samtímanum, saga um kennara sem ætlar að hætta kennslu, að lokinni rúmlega 40 ára langri starfsævi við sama skóla, og einbeita sér að því að skrifa ævisögu sína.

Leysing

eftir Jón Trausta

Leysing var næsta bók Jóns Trausta sem kom út á eftir Höllu. Átti hún töluverðan þátt í því að afla honum þeirra vinsælda sem hann naut á sínum tíma, enda skemmtileg og hrífandi saga.

Lincoln bjargar fuglunum

Saga um Abraham Lincoln og rauðbrystinga.

Listdómararnir

eftir Jón Trausta

 

Litla stelpan sem vildi ekki vinna

Þetta er saga um litla stelpu sem nennir engu nema að leika sér. Hún vill ekki hjálpa mömmu sinni en þegar hún fer að leika sér í skóginum kemst hún að því að lífið er ekki einn stór leikur.

Litli-Hvammur

eftir Einar Kvaran

Sagan kom fyrst út árið 1898. Á þessum tíma var Einar enn nokkuð hallur undir raunsæisstefnuna. Sagan sem gerist í sveit er á margan hátt mjög dæmigerð fyrir þennan tíma og raunsæisstefnuna og eins og fyrri daginn tekst Einari alltaf vel upp í lýsingum sínum á smælingjum og þeim sem minna mega sín.

Lífið á Breiðósi

eftir Erlend Jónsson

Hér segir frá unglingspilti sem á ekki sjö dagana sæla, hvorki heima fyrir né í skólanum. Sérstaklega virðist skólastjóranum vera illa við hann. Kvöld eitt verður pilturinn vitni að atviki sem hann ætlar sér að nota sem vopn gegn skólastjóranum.

Lítil

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Ljóðakveðja til Huldu

eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Jóhann Gunnar Sigurðsson lést fyrir aldur fram og að honum gengnum urðu íslenskar bókmenntir þeim mun fátækari, ekki síst ef litið er til þess hvað hann, þrátt fyrir ungan aldur, skildi eftir sig.

Ljóðasafn

eftir Jóhann Jónsson

Í þessu ljóðasafni eru öll ljóð sem aðgengileg eru eftir Jóhann Jónsson. Hér er um að ræða sannkallaðar ljóðaperlur sem allir ljóðaunnendur þurfa að kynna sér.

Ljóðmæli

eftir Sveinbjörn Egilsson

Sveinbjörn lagði alúð við ljóð sín eins og allt annað og þó safnið sé ekki stórt að vöxtum, rísa ljóð hans oft upp fyrir meðalmennskuna.

Ljónið

 

Ljónin þrjú

eftir H. Rider Haggard

Ljónin þrjú er spennandi saga af hinum þekkta ævintýramanni Allan Quatermain.

Ljóti andarunginn

eftir H.C. Andersen

H.C. Andersen er heimsþekktur fyrir ævintýri sín og Ljóti andarunginn er eitt af þeim þekktustu og bestu. Hér segir frá unga nokkrum sem virðist alls ekki eiga heima í því umhverfi sem hann fæðist í.

Lóan

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Lýsing á Heklugosinu 1913

eftir Jón Trausta

Hér er lýsing Jóns Trausta á Heklugosinu 1913, sem Guðmundur Björnsson landlæknir lét fylgja með skýrslu til stjórnarráðsins um eldgosið.

Lögmálið

eftir Jón Trausta

Ljóðið Lögmálið birtist í Þjóðviljanum árið 1902.

Mannamunur

eftir Jón Mýrdal

Skáldsagan Mannamunur eftir Jón Mýrdal kom fyrst út árið 1872 og hefur lifað með þjóðinni síðan þá. Þrátt fyrir að vera barn síns tíma býr hún yfir ákveðnum tærleika sem gerir það að verkum að ólíkar kynslóðir finna sig í henni.

Marco Polo og prinsessan af Kína

Áhugaverð grein úr tímaritinu Úrvali.

Marjas

eftir Einar Kvaran

Marjas er ein kunnasta saga Einars Kvaran og þó hún sé látlaus á yfirborðinu býr mikil spenna og kraftur í þessari stórkostlegu sögu.

Marteinn Lúther

Fólk í sögunni

Matteusarguðspjall

Matteusarguðspjall mun hafa verið skrifað einhvern tímann á tímabilinu frá 60–90. Guðspjallið er skrifað út frá þeirri grundvallarhugmynd að Jesús hafi verið sendur hingað til jarðarinnar til að uppfylla spádóminn sem fram kemur í Gamla testamentinu um komu Messíasar.

Minjasafnið á Akureyri (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Misskilið réttlæti

Athyglisverð saga um Alexander mikla og réttlæti almennt.

Mjallhvít

 

Morgunn lífsins

eftir Kristmann Guðmundsson

Sagan á sér stað við hafnlausa strönd í sunnlensku samfélagi á seinni hluta 19. aldar. Á yfirborðinu virðist mannlífið kyrrstætt og staðnað en undiraldan er ógnvænleg. Frásagnargleði og innsæi Kristmanns í mannlegan vanmátt og breyskleika hrífur lesandann með sér inn í straum örlaga og ásta.

Morgunroðinn

eftir Pál Ólafsson

Það er óhætt að segja að sem skáld hafi Páll Ólafsson haft nokkra sérstöðu á sínum tíma og það kannski fyrst og fremst vegna þess hve auðvelt hann átti með að yrkja og svo vegna afstöðu sinnar til kveðskapar almennt.

Móðurást

eftir Matthías Johannessen

Í greininni Móðurást rekur Matthías söguna bak við hið frábæra samnefnda ljóð, en Jónas Hallgrímsson orti það sem nokkurs konar andsvar við ljóði Árna prófasts Helgasonar um sama efni sem hann aftur byggði á norsku ljóði.

Munkaþverá í Eyjafirði (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Nafnarnir í Fagurey

úr Sögusafni Ísafoldar

Nafnarnir í Fagurey er frásögn frá miðbiki 19. aldar af hrakningum tveggja manna sem verða fyrir því óhappi að reka frá landi á ísjaka.

Najevska

eftir Leopold von Sacher-Masoch

Hin duttlungafulla hersisfrú Aldona Najevska er vön því að allir í kringum hana hlýði hverri hennar skipun og þjóni henni sem drottningu. En kvöld eitt verður stór breyting á högum hennar.

Nátttröllið

eftir Jón Trausta

Ljóðið Nátttröllið birtist í Þjóðviljanum árið 1902 .

Nóttin

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Nóttin var sú ágæt ein

eftir Einar Sigurðsson í Eydölum

Langþekktasta kvæði Einars er Kvæði af stallinum Kristí sem kallast vöggukvæði. Kvæðið er sungið sem jólasálmur og oft kennt við upphafslínu sína: Nóttin var sú ágæt ein.

Nú skyldi ég hlæja væri ég ekki dauður

íslensk þjóðsaga úr safni Jóns Árnasonar

Hér segir frá tveimur konum sem keppast um það hvor þeirra eigi heimskari mann.

Nýi hatturinn

eftir Stephan G. Stephansson

 

Nýju fötin keisarans

eftir H.C. Andersen

Hér segir frá keisara nokkrum sem hefur ekki áhuga á neinu nema fallegum fötum og eyðir mestum tíma sínum í fataskápnum. Dag nokkurn koma til hans tveir menn sem bjóðast til að sauma handa honum föt úr heimsins fegursta vefnaði.

Oddur Einarsson Skálholtsbiskup

Fólk í sögunni

Einn af eftirminnilegustu biskupum Íslands var Oddur Einarsson. Hann hafði mikil áhrif á mannlíf og stjórnarfar á Íslandi meðan hann var uppi.

Oddur Gottskálksson, þýðandi Nýja testamentisins

Fólk í sögunni

Einn af áhrifamestu Íslendingum 16. aldar var Oddur nokkur Gottskálksson. Hann þýddi Nýja testamentið á íslensku fyrstur manna og kom þannig landsmönnum í beint samband við Guðs orð.

Oddur Hjaltalín

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Ofurefli

eftir Einar Kvaran

Ofurefli er fyrsta Reykjavíkursagan, örlagasaga frá fyrstu árum 20. aldarinnar.

Opni glugginn

eftir Saki

Orð

eftir Sigfús Daðason

Ljóð Sigfúsar kalla kannski á að menn rýni betur í þau en margt annað til að njóta þeirra sem skyldi en þeir sem fundið hafa fyrir töfrum Sigfúsar verða auðugri en áður.

Oscar Wilde

Fólk í sögunni

Ódysseifur hinn nýi

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Ólafur Tryggvason Noregskonungur

Fólk í sögunni

Ólafur Tryggvason var konungur yfir Noregi á árunum 995-1000. Hann lagði mikla rækt við að kristna sína þjóð og aðrar.

Óráð

eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Jóhann Gunnar Sigurðsson lést fyrir aldur fram og að honum gengnum urðu íslenskar bókmenntir þeim mun fátækari, ekki síst ef litið er til þess hvað hann, þrátt fyrir ungan aldur, skildi eftir sig.

Ósannanlegt

saga eftir ókunnan höfund

Sagan Ósannanlegt er fengin úr tímaritinu Ísafold frá árinu 1916.  Er hér um að ræða nokkurs konar sakamálasögu þó með óbeinum hætti sé.  Ekki er getið um höfund að sögunni.

Ósjálfræði

eftir Þorgils gjallandi

Þorgils gjallandi hét réttu nafni Jón Stefánsson og var vinnumaður og bóndi í Mývatnssveit. Hann veigraði sér ekki við að kanna dýptir mannlegs eðlis í skrifum sínum, auk þess sem frelsi og hamingja einstaklingsins voru honum hugleikin.

Óskin

eftir Einar Kvarans

Þó að Einar Kvaran væri sannfærður spíritisti tók hann sjálfan sig ekki alltaf mjög hátíðlega, eins og sagan Óskin ber með sér. Sagan fjallar um engilinn Jónas sem gerir eitthvað af sér á himnum og er refsað með því að þurfa að fara til jarðarinnar og láta einhver mannanna börn gera sér góðverk.

Óskin

flökkusaga

Ungur maður, sonur fátækra hjóna, hlýtur eina ósk. Foreldrar hans og eiginkona hafa öll skoðun á því hvers hann skuli óska sér, en hvernig tekst honum að gera þeim öllum til hæfis með aðeins einni ósk?

Óvænt vitni

eftir ókunnan höfund

Bróðir sögumanns er ákærður fyrir morð sem hann hefur ekki framið. Réttarhöld verða haldin fljótlega og tveir menn vitna gegn honum. Sögumaður fer að grennslast fyrir um málið og kemst að því að ekki er allt sem sýnist.

Panamaskurðurinn (grein)

eftir Jón Trausta

 

Passíusálmur nr. 1

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Percival Keene

eftir Frederick Marryat

Percival Keene eftir kaptein Frederick Marryat er ein af öndvegissögum heimsbókmenntanna. Hér segir frá hinum uppátækjasama dreng Percival Keene sem lifir að hluta til í eigin heimi og er fátt heilagt.

Pétur mikli Rússakeisari

Fólk í sögunni

Piltur og stúlka

eftir Jón Thoroddsen

Löngum hefur verið talað um Pilt og stúlku sem fyrstu íslensku nútímaskáldsöguna. Sagan hefur lengi lifað með þjóðinni og mun eflaust lifa lengi enn.

Prinsessan á bauninni

eftir H.C. Andersen

Prinsessan á bauninni er skemmtilegt ævintýri um prins sem vill svo gjarnan eignast prinsessu fyrir konu, en það gengur ekki sem best hjá honum. Eina rigningarnótt er barið að dyrum í höllinni og fyrir utan stendur stúlka sem segist vera sönn prinsessa.

Præludium

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Pönnukakan

 

Quo vadis?

eftir Henryk Sienkiewicz

Quo vadis? er söguleg skáldsaga Nóbelsverðlaunahafans Henryk Sienkiewicz. Sögusviðið er Róm í kringum árið 64 e.Kr., í valdatíð Nerós keisara. Hér segir frá ástum rómverska aðalsmannsins Markúsar Vinicíusar og Ligíu, ungrar kristinnar konungsdóttur af öðrum þjóðflokki.

Raddir dagsins

eftir Erlend Jónsson

Raddir dagsins kom fyrst út árið 2000 og er sjöunda ljóðabók höfundar. Eins og jafnan þegar Erlendur á í hlut eru ljóðin hreinskiptin og einlæg og ekki verið að fara í kringum hlutina.

Ragnarsdrápa

eftir Braga Boddason

Sagt hefur verið að Bragi Boddason sé forfaðir allra íslenskra skálda; að hann hafi fundið upp dróttkvæðan hátt og verið fyrir það afrek tekinn í goða tölu.

Rauðhetta

 

Hið þekkta og skemmtilega ævintýri um Rauðhettu er hér sett upp sem leikrit.

Refurinn og krákan

 

Refurinn sem missti skottið

Skemmtileg dæmisaga.

Rennibraut álfanna

Skemmtileg saga um Önnu gömlu og álfana í skóginum.

Reykjavík

eftir Jón Trausta

 

Reykjavík um aldamótin 1900

eftir Benedikt Gröndal

Ritgerð Benedikts Gröndal er bæði ómetanleg heimild um lífið á þessum mótunarárum höfuðstaðarins og skemmtileg frásögn þar sem skáldið og rithöfundurinn fer á kostum og skemmtir okkur með leiftrandi lýsingum á mannlífi og menningu þess tíma.

Reykur

eftir Einar Kvaran

Áhugaverð og skemmtileg smásaga.

Richard Arkwright

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

Hér segir frá Richard Arkwright, sjálfmenntuðum manni sem fann upp baðmullarspunavél.

Ritgerðarsmíðin

Saga úr æsku bandaríska skáldsins Henry Wadsworth Longfellow.

Ritstjórinn í leiðsludáinu: Saga frá Ameríku

eftir ókunnan höfund

Sagan Ritstjórinn í leiðsludáinu er leiftrandi fyndin en þó með siðferðilegan undirtón.

Róbinson Krúsó

eftir Daniel Defoe

Þessi heimsfræga saga kom fyrst út árið 1719 og varð strax mjög vinsæl. Hér segir frá Róbinson Krúsó sem kemst lífs af eftir skipbrot og rekur á land á eyðieyju.

Rómúlus og Remus

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Rumputuski

 

Hér segir frá malaradóttur nokkurri sem þarf að spinna gull úr heyi ef hún vill halda lífinu, en það kann hún að sjálfsögðu ekki. Til allrar hamingju kemur skrýtinn karl með ennþá skrýtnara nafn henni til hjálpar.

Saga um Hróa hött

 

Hér kemur Hrói höttur til aðstoðar ungum manni sem er mjög sorgmæddur, því unnusta hans á að giftast öðrum manni.

Sagan af fíflinum

 

Sagan af Hlini kóngssyni

Sagan af Hlini kóngssyni er skemmtilegt íslenskt ævintýri.

Sagan af Labba pabbakút

eftir Vilborgu Dagbjartsdóttur

Þessi skemmtilega saga segir frá snáðanum Labba pabbakút og ævintýrum hans.

Sagan af Loðinbarða

úr Þjóðsögum Jóns Árnasonar

Þessi þekkta saga úr safni Jóns Árnasonar segir frá þremur systrum og viðureign þeirra við tröllkarlinn Loðinbarða.

Sagan af vitninu þögla

eftir Edmund Yates

Þetta er spennandi sakamálasaga.

Sagan af þrem kóngssonum

Skemmtilegt ævintýri um þrjá kóngssyni sem þurfa að leysa þrautir til að vinna hylli kóngsdóttur.

Sagan um hattinn

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Sagnaþættir Fjallkonunnar

Sagnaþættirnir eru pistlar skrifaðir í tímaritið Fjallkonuna rétt fyrir aldamótin 1900. Fjallkonan þótti mjög framsækið tímarit á sínum tíma og naut mikilla vinsælda.

Samtal við Björn Pálsson

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Eggert Stefánsson

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Elías Hólm

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Guðríði Jónsdóttur

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Gunnar Gunnarsson

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Helgu á Engi

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Jón Magnússon

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Júlíus Jónasson

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Samtal við Louis Armstrong

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Hér ræðir hann við hinn heimsþekkta tónlistarmann Louis Armstrong.

Samtal við Magnús Hafliðason á Hrauni

eftir Matthías Johannessen

Matthías Johannessen er löngu þjóðþekktur fyrir samtöl sín við fólk af öllum toga. Honum tekst að gæða samtölin töfrum skáldskaparins svo þau verða hrífandi lesning auk þess sem heimildagildi þeirra er ómetanlegt.

Sannleiksást

Saga um George Washington, fyrsta forseta Bandaríkjanna.

Sasonoff

eftir Arkadíj Avertjenko

Sasonoff er leiftrandi fyndin saga eftir rússneska skopsagnahöfundinn Arkadíj Avertjenko, þar sem hann gerir óspart grín að tryggð og framhjáhaldi.

Sassanela hin sægöfga

eftir Þorstein Erlingsson

Sagan fjallar öðrum þræði um dýr og samskipti mannanna við þau. Hún hefst á því að flóð gengur yfir þorpið þar sem stúlkan Sassanela býr og sjávardísin Adúavitrí tekur hana til sín.

Saurbær í Hvalfirði (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Sálin sem hafði Minning og Mannorð til fylgdar

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

 

Séra Sölvi

eftir Þorgils gjallandi

Séra Sölvi er öndvegisprestur, kominn í álnir og almennt vel liðinn. En hversu djúpt ristir góðmennska þessa guðsmanns?

Sigrúnarljóð

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Sigurbjörn sleggja

eftir Jón Trausta

Sigurbjörn sleggja er mögnuð saga með dimmum undirtóni.

Sigurður mállausi

eftir Þorstein Erlingsson

 

Sjálfslýsing

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Sjálfsævisaga

eftir Hannes Þorsteinsson

Sjálfsævisaga Hannesar Þorsteinssonar er án nokkurs efa í flokki merkustu slíkra sagna sem komið hafa út á Íslandi. Hannes var þjóðkunnur maður á sínum tíma og stóð nærri flestum þeim atburðum sem vörðuðu veginn til framtíðar þjóðarinnar.

Skáldahús á Akureyri (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Skáldið

eftir Henri Duvernois

Skálholt (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Skipbrot

eftir Jón Trausta

Ljóðið Skipbrot birtist fyrst í Þjóðólfi árið 1899.

Skjóni

eftir Gest Pálsson

 

Skoska kvenhetjan

Spennandi saga um John Cochrane lávarð sem bíður dauðarefsingar í fangelsi, en er bjargað af dularfullri hetju.

Skriðuklaustur (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Skugginn af svartri flugu

eftir Erlend Jónsson

Skugginn af svartri flugu eftir Erlend Jónsson kom fyrst út árið 2002. Sagan er bæði skemmtileg og spennandi, og auk þess endurspeglar hún íslenskan veruleika á áhugaverðan hátt og fellur t.a.m. vel inn í þær umræður sem efnahagshrunið kallaði fram.

Skuldin

eftir Bertram Fletcher Robinson

Slysið í námunni

Slæmur hermaður

eftir Alphonse Daudet

Í sögunni Slæmur hermaður eftir Alphonse Daudet lýsir höfundur sambandi liðhlaupa úr franska hernum og föður hans. Hér er á ferðinni saga eftir einn besta smásagnahöfund allra tíma.

Snæfríðar þáttur

eftir Þorgils gjallandi

Snæfríðar þáttur - dægurfluga úr Örlygsdal segir frá sýslumannsdótturinni Snæfríði. Sagan hefst á skemmtiferð glaðværra ungmenna að Hvítafossi.

Sofðu unga ástin mín

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Sonatorrek

eftir Egil Skallagrímsson

Það sem kannski er eftirtektarverðast við skáldið Egil Skallagrímsson er hvernig ljóðin birta okkur stundum annað sjónarhorn á hugsun hans en það sem birtist í Egils sögu Skallagrímssonar.

Sonnetta

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Sól á heimsenda

eftir Matthías Johannessen

Sagan er öðrum þræði ferðasaga, en þó er ferðalagið meir notað sem áhugaverð umgjörð utan um almennar hugleiðingar og minningar aðalpersónunnar. Sögusviðið er Algarve í Portúgal og höfundur notar umhverfið til að skapa stemningu sem margir ættu að geta fundið sig í.

Sólaruppkoma

eftir Pál Ólafsson

Það er óhætt að segja að sem skáld hafi Páll Ólafsson haft nokkra sérstöðu á sínum tíma og það kannski fyrst og fremst vegna þess hve auðvelt hann átti með að yrkja og svo vegna afstöðu sinnar til kveðskapar almennt.

Sólin og vindurinn

 

Spakmæli

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Spýturnar sjö

 

Steinsmiðurinn

 

Stirt um stef

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Stígvélaði kötturinn

eftir Charles Perrault

Þetta er skemmtilegt ævintýri sem flestir kannast við. Hér segir frá ráðagóðum ketti sem hjálpar eiganda sínum, fátækum malarasyni, að komast í mjúkinn hjá gamla kónginum og dóttur hans.

Stjarnan

eftir Charles Dickens

Stjarnan er falleg saga, jafnt fyrir börn sem fullorðna, eftir hinn óviðjafnanlega breska ritsnilling Charles Dickens.

Storkarnir

eftir H.C. Andersen

Stóra-Giljá (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Stóri dómur

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Strönd

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Sturlungaöldin

eftir Boga Melsteð

 

Stúlkan í turninum

eftir Jónas Hallgrímsson

 

Stökur (1)

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Stökur (2)

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Suðurferða-Ásmundur

 

Sundnámskeið

eftir Erlend Jónsson

Hér segir frá tíu ára dreng sem hefur nýlega misst föður sinn og er sendur í héraðsskólann, þar sem hann þarf að kljást við skapstyggan skólastjóra, stríðna samnemendur og vatnshræðslu.

Svanurinn

eftir Gest Pálsson

 

Svar við gagnrýni Einars Benediktssonar (grein)

eftir Jón Trausta

 

Sveinn káti

eftir Einar Kvaran

Sveinn káti er á mörkum þess að vera smásaga og minningabrot. Sagan er með fyrstu smásögum Einars Kvaran og strax þá koma fram sterk höfundareinkenni ásamt hinum persónulega stíl sem einkenndi verk hans alla tíð. Hafa margir viljað meina að Sveinn káti sé með betri smásögum.

Svikagreifinn

eftir Einar Benediktsson

Sagan Svikagreifinn er forvitnileg fyrir margra hluta sakir. Hún er skrifuð í raunsæisstíl, sem þó sker sig nokkuð frá öðrum íslenskum raunsæissögum þess tíma.

Svipmót og manngerð

eftir Erlend Jónsson

Erlendur Jónsson kennari, rithöfundur og bókmenntagagnrýnandi segir hér frá kynnum sínum af rithöfundum, útgefendum og öðrum sem létu að sér kveða í menningarlífi þjóðarinnar á seinni hluta liðinnar aldar.

Systir sólarinnar

 

Sæmundur Hólm

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Sögukaflar af sjálfum mér

eftir Matthías Jochumsson

Sögukaflar af sjálfum mér eru æviminningar prestsins, ritstjórans og stórskáldsins Matthíasar Jochumssonar.

Sögur frá Skaftáreldi I: Holt og Skál

eftir Jón Trausta

Sögur frá Skaftáreldi I–II voru fyrstu sögulegu skáldsögur Jóns Trausta (Guðmundar Magnússonar), en þar notar hann Skaftárelda sem umhverfi fyrir dramatíska atburðarás.

Sögur frá Skaftáreldi II: Sigur lífsins

eftir Jón Trausta

Sögur frá Skaftáreldi I–II voru fyrstu sögulegu skáldsögur Jóns Trausta (Guðmundar Magnússonar), en þar notar hann Skaftárelda sem umhverfi fyrir dramatíska atburðarás.

Sögur herlæknisins: Formáli og æviágrip

eftir Zacharias Topelius

Sögur herlæknisins eftir finnska skáldið Zacharias Topelius eru hér í þýðingu Matthíasar Jochumssonar. Á sínum tíma voru sögurnar gríðarlega vinsælar og er það trú okkar að þær eigi jafn mikið erindi til okkar í dag og þær áttu þegar þær komu út.

Sögur herlæknisins: 1. Hringurinn konungsnautur

eftir Zacharias Topelius

Hringurinn konungnautur er fyrsta sagan af fimmtán í hinum stórkostlega sagnabálki eftir finnska skáldið Zacharias Topelius. Sögurnar eru hér í þýðingu Matthíasar Jochumssonar.

Söknuður

eftir Jóhann Jónsson

Jóhann Jónsson skáld skildi ekki mikið ljóðasafn eftir er hann kvaddi þennan heim ungur að árum, en ljóð hans Söknuður er eitt fallegasta ljóð sem ort hefur verið á íslenska tungu.

Sölvi Helgason - Óblíð örlög listamanns á erfiðum tímum

eftir Ingólf Kristjánsson

Listamaðurinn og lífkúnstnerinn Sölvi Helgason var haldinn óþrjótandi sköpunarþrá og „stundaði allt í senn myndlist, heimspeki, ljóðagerð og eflaust hefur hann verið talsverður sagnamaður líka,“ segir í inngangi.

Söngur víkinganna

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Telpan á torginu

eftir Sigurð Róbertsson

 

Theodóra

eftir Leopold Ritter von Sacher-Masoch

Sacher-Masoch var rithöfundur og blaðamaður sem varð kunnur fyrir smásögur sínar, er þóttu oft á tíðum djarfar og sýna lífið í nokkuð óvenjulegu ljósi. Söguna Theódóru er að finna í smásagnasafni sem hann gaf út við upphaf ferils síns og þar koma séreinkenni hans strax í ljós.

Til ástarinnar

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Til Ástríðar

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Til gleðinnar

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Til skálds

eftir Jón Trausta

Á ferð erlendis hitti Jón Trausti Einar Benediktsson skáld og orti þetta ljóð til hans.

Til Þórarins B. Þorlákssonar listmálara

eftir Jón Trausta

Þórarinn B. Þorláksson listmálari myndskreytti aðra bók Jóns Trausta og þetta ljóð orti Jón Trausti til hans.

Tindátinn staðfasti

eftir H.C. Andersen

H.C. Andersen er heimsþekktur fyrir ævintýri sín og Tindátinn staðfasti er eitt af þeim þekktustu og bestu.

Torfhildur Þ. Hólm

eftir Jón Trausta

Þetta ljóð orti Jón Trausti til Torfhildar Hólm í tilefni sjötugsafmælis hennar þann 2. febrúar 1915.

Tröllakirkja

eftir Jón Trausta

Af öllum skrifum Jóns Trausta skín það í gegn að hann þolir enga hræsni og á erfitt með að sætta sig við úreltar kenningar kirkju og kristni. Hann var þó ekki trúlaus og segja má að ljóðið Tröllakirkja sé n.k. trúarjátning.

Tröllin á Vestfjörðum

Tumi þumall

Þetta er hin sígilda saga um drenginn Tuma sem er svo agnarlítill að hann er ekki hærri en þumalfingurinn á móður hans. Tumi er ákaflega forvitinn og lendir því í ótrúlegustu ævintýrum.

Tveir langferðamenn

eftir Jón Trausta

Hér segir höfundur frá tveimur heimsþekktum landkönnuðum. Annar þeirra er hinn sænski Sven Anders Hedin, sem kannaði austurhálendi Mið-Asíu, en hinn er Englendingurinn Ernest Shackleton, sem rannsakaði Suðurheimskautið.

Tveir listmálarar

Saga um tvo listmálara sem keppast um að mála sem raunverulegastar myndir.

Tveir skólapiltar

Tvö kvæði

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Týndi fjársjóðurinn

 

Tæp gata

eftir Jón Trausta

 

Um dauða mús í kirkju

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Um Gest Pálsson

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Gestur Pálsson og Einar Kvaran kynntust ungir í skóla og voru alla tíð góðir vinir. Áður en Gestur dó bað hann Einar að skrifa eftir sig og vilja margir meina að þessi lýsing Einars á Gesti sé frábær lýsing á manninum, sögð af þeirri háttvísi sem Einari var í blóð borin.

Um góða samvisku

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Um Guðmund Guðmundsson skólaskáld

eftir Ingólf Kristjánsson

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Um láð og lög

eftir Bjarna Sæmundsson

Um láð og lög inniheldur ferðapistla frá ýmsum tímum eftir dr. Bjarna Sæmundsson. Í formála bókarinnar skrifar Árni Friðriksson: ,,Að öllu athuguðu er bókin einhver besta heimild á mörgum sviðum og full af hinum margvíslegasta fróðleik.''

Um ljóðabók Káins

 

Grein úr vestur-íslenska tímaritinu Syrpu

Undir oki siðmenningar

eftir Sigmund Freud

Undir oki siðmenningar er ein kunnasta bók Freuds, hér í þýðingu Sigurjóns Björnssonar. Bókin þótti á sínum tíma tímamótaverk og gefur góða innsýn í þankagang þessa meistara sálfræðinnar.

Upp skalt á Kjöl klífa

eftir Matthías Johannessen

Í greininni Upp skalt á Kjöl klífa fjallar Matthías Johannessen almennt um íslenska menningu og tungu.

Upp við fossa

eftir Þorgils gjallandi

Skáldsagan Upp við fossa vakti gríðarlega athygli er hún kom út. Var hún skrifuð í anda raunsæis og þar var fjallað frjálslegar um ástarlíf fólks en menn áttu að venjast, auk þess sem höfundur deildi þar hart á ýmsar venjur og siði samfélagsins sem fáir höfðu þorað fram að því.

Upphaf Rómar

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Uppruni Drangeyjar

 

Úlfurinn

eftir Guy de Maupassant

Úlfurinn er ein þekktasta saga Guy de Maupassant. Í sögunni koma fram öll helstu stílbrigði og hæfileikar höfundar.

Úr blöðum Finns Jónssonar frá Kjörseyri

eftir Finn Jónsson frá Kjörseyri

Finnur Jónsson var fæddur 1842 og ólst upp í Laugardal í Árnessýslu. Honum var margt til lista lagt og í þessum minningum hans er að finna fjölmargar merkilegar frásagnir, byggðar á greind, óhemju minni og ritfærni höfundarins.

Úrið mitt

eftir Mark Twain

 

Valdimar munkur

eftir Sylvanus Cobb

Sagan gerist í Moskvu á tímum Péturs mikla keisara og segir frá byssusmiðnum Rúrík Nevel.

Valshreiðrið

eftir Einar Benediktsson

Sagan Valshreiðrið er kunnasta saga Einars Benediktssonar og ein af bestu smásögum sem ritaðar hafa verið á íslenska tungu.

Vasco da Gama og sjóleiðin til Indlands

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

Hér segir frá portúgalska landkönnuðinum Vasco da Gama, sem fyrstur fór sjóleiðina frá Evrópu til Indlands á 16. öld.

Vatnaskil: Dagbókarsaga

eftir Matthías Johannessen

Í þessari áhugaverðu og einlægu frásögn meistara orðsins segir frá hugleiðingum rithöfundar og fyrrum blaðamanns sem sestur er í helgan stein. Efnið er í senn alvarlegt og skemmtilegt þegar rithöfundurinn hugleiðir það sem hann óttast mest, elliheimilið þar sem eiginkonan þó vinnur.

Vatnsdropinn

eftir H.C. Andersen

Veislan á Grund

eftir Jón Trausta

Í Veislunni á Grund er fjallað um atburði sem áttu sér raunverulega stað árið 1362. Voru þá nákvæmlega hundrað ár liðin frá því að Íslendingar lentu undir valdi Noregskonunga í kjölfar borgarastríðsins sem stóð yfir á 13. öld. Höfundur fylgir staðreyndum og persónum eftir af mikilli nákvæmni, en skáldar svo í eyðurnar af listfengi.

Vekjaraklukkan góða

Hér segir frá bónda nokkrum sem fær aldrei að sofa út á morgnana, því haninn hans vekur hann allt of snemma.

Velvakandi og bræður hans

Þessi skemmtilega íslenska þjóðsaga segir frá bræðrum nokkrum sem bera nöfn með rentu.

Velvakandi og bræður hans

Vetrarblótið á Gaulum

eftir Þorgils gjallandi

Þorgils gjallandi hét réttu nafni Jón Stefánsson.
Smásöguna Vetrarblótið á Gaulum skrifaði hann u.þ.b. 1892.

Vetur

eftir Jón Trausta

Ljóðið Vetur birtist í Þjóðviljanum árið 1903.

Við hæsta hnúkinn

eftir Jón Trausta

Jón Trausti hafði gaman af fjallgöngum. Þetta ljóð birtist í Fjallkonunni 1899.

Við ísa brot

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Við sólhvörf

eftir Þorgils gjallandi

Þorgils gjallandi hét réttu nafni Jón Stefánsson.
Smásöguna Við sólhvörf skrifaði hann árið 1894.

Vilhjálmur sigursæli Englandskonungur

Fólk í sögunni

Vilhjálmur Tell

Skemmtileg saga sem fjallar um sjálfstæðishetju Svisslendinga, Vilhjálm Tell.

Vindarnir

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Vistarbandið

 

Grein úr tímaritinu Fjallkonunni.

Vistaskipti

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Vistaskipti er ein af hinum sígildu íslensku sveitasögum í anda raunsæis. Hér segir frá piltinum Steina sem er á sveitinni eftir lát föður síns.

Vitra krákan

 

Vísur til dulins velgjörara

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Vísur Vatnsenda-Rósu

eftir Rósu Guðmundsdóttur

Vísur Vatnsenda-Rósu hafa lifað lengi með þjóðinni og lifa enn góðu lífi, enda með hjartnæmustu ástarljóðum sem tungan hefur að geyma.

Vondi kóngurinn

eftir H.C. Andersen

Vonir

eftir Einar Kvaran

Sagan Vonir fjallar um fólk sem heldur frá Íslandi til Ameríku að leita sér betra lífs. Höfundur dregur upp stórkostlegar myndir og lýsingarnar á umhverfinu sem tók á móti þessum íslensku vonarbörnum eru með því besta sem skrifað hefur verið á íslensku.

Vor úr vetri (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Ljóð Matthíasar eru frjáls að formi til, full af ríku myndmáli og bókmenntalegum vísunum.  Samtíminn er honum gjarnan nálægur og skáldið ber á borð fyrir lesandann sína persónulega sýn og þau hughrif sem veruleikinn færir honum.  Sýn skáldsins er oft draumkennd og fegurðin og rómantíkin aldrei langt undan.

Vorvísur

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Vængbrotin lóa

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Völugil

eftir Jón Trausta

 

Völuspá

 

Wenceslas hertogi Bóhemíu myrtur

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Yo Lo bjargar keisaradótturinni

Skemmtileg saga um fátæka regnhlífasmiðinn Yo Lo sem fær tækifæri til að sýna hvað í honum býr.

Þing

eftir Jón Trausta

 

Þjóðfundarsöngur 1851

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Þjóðsagnakver Magnúsar Bjarnasonar

eftir Magnús Bjarnason frá Hnappavöllum

 

Þjóðsögur: Baulaðu nú

Baldur Hafstað tók saman

Sögurnar í þessu safni eru valdar með unglinga í huga. Nota má efni sagnanna til að skapa umræður um atriði sem snerta líf hvers manns og brennandi málefni í samtíma.

Þorfinnsdrápa

eftir Arnór Þórðarson jarlaskáld

Arnór jarlaskáld fékk auknefni sitt af því að yrkja um þá Þorfinn Sigurðarson og Rögnvald Brúsason sem voru jarlar í Orkneyjum.

Þorvalds þáttur víðförla

Íslendingaþættir

 

Þörungar stjórna loftslagi jarðarinnar

grein úr tímaritinu Úrvali

Þessi áhugaverða grein segir frá þeirri kenningu vísindamanna að litlir einfrumuþörungar séu hitastillar jarðarinnar og stuðli að því að halda lofthitanum innan þeirra marka sem allt líf getur unað við.

Ævisaga Sveinbjarnar Egilssonar

eftir Jón Árnason

Hér er um að ræða stutt æviágrip Sveinbjarnar, skrifað af vini hans og samtíðarmanni Jóni Árnasyni þjóðsagnasafnara. Er það bæði vandað og skemmtilega skrifað og lýsir Sveinbirni mjög vel.

Ættjarðarljóð á atómöld

eftir Matthías Johannessen

Ljóðabókin Ættjarðarljóð á atómöld eftir Matthías Johannessen kom fyrst út árið 1999.

Öskuálfarnir

 

 

Hlusta.is