Hlusta.is
allt efni í stafrófsröð

Adolf Hornberg

eftir ókunnan höfund

 

Að guð skuli sjá nokkurn glaðan dag

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Al-Battani

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Alexander mikli

Fólk í sögunni

Alfreð mikli Englandskonungur

Fólk í sögunni

Stutt æviágrip Alfreðs mikla Englandskonungs.

Alkamar og lífið

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Þetta er stutt saga þar sem konungurinn Alkamar hinn örláti og hirðfíflið ræða um dýrmæta gjöf.

Allir og Enginn

eftir Jóhann Hjálmarsson

Þetta er skemmtilegt ævintýri þar sem segir frá landi sem á sér engin landamæri og er í raun ekki til. Íbúar þess heita Allir og Enginn.

Allt eins og blómstrið eina

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Anderson

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Skemmtileg og áhugaverð noveletta þar sem höfundur teflir saman nýja tímanum og hinum gamla.

Andrókles og ljónið

Saga frá tímum Rómaveldis.

Arion og höfrungurinn

 

Arngrímur Jónsson lærði

Fólk í sögunni

Segja má að Arngrímur lærði hafi verið einn þekktasti fræðimaður Íslands á sínum tíma og fyrsti fræðimaðurinn sem náði einhverri útbreiðslu úti í hinum stóra heimi.

Arnórs þáttur jarlaskálds

 

Athugasemdir (grein)

eftir Jón Trausta

 

Atli

eftir Sigurð Róbertsson

Atli er saga samnefndrar persónu úr Njáls sögu. Hann var einn af þeim sem urðu fórnarlömb í átökum þeirra Hallgerðar og Bergþóru.

Augasteinninn gamla mannsins

eftir ókunnan höfund

Augasteinninn gamla mannsins er forvitnileg sakamálasaga eftir ókunnan höfund.

Á Kóngsins nýja torgi

eftir Jón Trausta

 

Ágústus keisari

Fólk í sögunni

Álagaskógurinn

 

Álfarnir og skóarinn

 

Ármann

eftir Sigurð Róbertsson

 

Árni Oddsson lögmaður

Fólk í sögunni

 

Ást og auður

eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Í þessari örlagasögu eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson segir frá stúlkunni Sigríði, bóndanum Gísla sem ann henni hugástum og kaupmanninum Þórarni sem giftist henni.

Átján barna faðir í álfheimum

 

Barnadilla (brot)

eftir Einar Sigurðsson í Eydölum

Einar Sigurðsson fæddist árið 1538. Hann átti eftir að lifa langa og viðburðaríka ævi á þeim miklu umbrotatímum sem framundan voru í íslensku þjóðlífi.

Barnaheill (brot)

eftir Einar Sigurðsson í Eydölum

Einar Sigurðsson fæddist árið 1538. Hann átti eftir að lifa langa og viðburðaríka ævi á þeim miklu umbrotatímum sem framundan voru í íslensku þjóðlífi.

Becos, becos, becos

Sagan gerist í Egyptalandi þegar Psammeticus II réði þar ríkjum. Hann vildi fullvissa sig um að Egyptar hefðu verið fyrsta fólkið á jörðinni og fann upp á nýstárlegri aðferð til þess.

Benito Mussolini

Fólk í sögunni

Benito Mussolini var í aðalhlutverki í einum mesta hildarleik sem mannkynið hefur þurft að ganga í gegnum, síðari heimsstyrjöldinni.

Bernska

eftir Sigfús Daðason

Ljóð Sigfúsar kalla kannski á að menn rýni betur í þau en margt annað til að njóta þeirra sem skyldi en þeir sem fundið hafa fyrir töfrum Sigfúsar verða auðugri en áður.

Bernskuheimili mitt

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld. Þegar Bernskuheimili mitt kom fyrst út vakti frásögnin töluverða hneykslan, enda lýsingarnar nokkuð berorðar.

Bertha von Suttner (grein)

eftir Jón Trausta

 

Bertram Fletcher Robinson og Baskerville hundur Arthurs Conan Doyle

eftir Ingólf Kristjánsson

Áhugaverð grein sem segir frá tengslum þessara tveggja rithöfunda og vangaveltum um uppruna sögunnar Baskerville hundurinn.

Biblíurannsóknin

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Bikarinn

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Bjarni og Jónas

eftir Matthías Johannessen

Þessi frábæra grein er úr bókinni Um Jónas, en hér fjallar Matthías um þá Bjarna Thorarensen og Jónas Hallgrímsson.

Björn Jónsson á Skarðsá, annálaritari

Fólk í sögunni

Björninn

eftir Jón Trausta

 

Blindu mennirnir og fíllinn

Skemmtileg dæmisaga.

Blóðhefnd

eftir Archibald Clavering Gunter

Sagan Blóðhefnd, eða Vendetta eins og hún heitir á frummálinu, er rómantísk spennusaga sem allir geta haft gaman að. Sagan var þýdd af Birni Jónssyni ritstjóra Ísafoldar, en þar birtist hún fyrst á íslensku á árunum 1899-1900.

Borgarmúr

eftir Erlend Jónsson

Bókin Borgarmúr eftir Erlend Jónsson kom út árið 1989 og var fjórða ljóðabók höfundar. Ljóð Erlends eru mjög persónuleg en hafa um leið almenna skírskotun í samtímann og ættu allir að hafa gaman af að lesa þau.

Borgin hló (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Borgin hló var fyrsta ljóðabók Matthíasar og kom út 1959.
Í bókinni er komið víða við og „stórum“ viðfangsefnum gerð skil, s.s. bernskunni, ástinni, dauðanum, stríði og friði.

Brasilíufararnir

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Sagan Brasilíufararnir er spennu- og ástarsaga sem segir frá ævintýrum Íslendinga á framandi slóðum.

Bréfið

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Bréfstuldurinn

eftir Edgar Allan Poe

Brynjólfur biskup

eftir Torfhildi Hólm

Sagan Brynjólfur biskup Sveinsson kom fyrst út árið 1882 og vakti þá verulega athygli. Höfundur sögunnar, Torfhildur Hólm, var stórmerk kona og fyrst íslenskra kvenna til að hafa atvinnu af ritstörfum.

Brynjólfur Sveinsson biskup

Fólk í sögunni

Brýtur á skerjum

eftir Jón Trausta

 

Búktalarinn

eftir ókunnan höfund

Búktalarinn er nokkurs konar dæmisaga, þar sem vikið er að trúgirni fólks og um leið hnýtt í þann þráláta en hvimleiða eiginleika mannanna að sækja í gróusögur til að krydda fyrir sig tilveruna.

Búnaðarbálkur (brot)

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Búkolla

Flestir þekkja þjóðsöguna um ráðagóðu kúna Búkollu.

Búkolla og strákurinn

Kýrin Búkolla hefur ráð undir rifi hverju.

Claude Gueux

eftir Victor Hugo

Claude Gueux er skemmtileg saga eftir ritsnillinginn Victor Hugo. Eins og í fleiri sögum fjallar höfundur hér af mikilli næmni og skilningi um mannleg örlög.

Cymbelína hin fagra

eftir Charles Garvice

Þetta er spennandi sakamálasaga með rómantísku ívafi eftir Charles Garvice, sem var einn vinsælasti skáldsagnahöfundur síns tíma. Þýðandi er Guðmundur Guðmundsson, cand. phil.

Dagur

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Dagur heilags Pacificos

 

Draugssonurinn

 

Draumalandið

eftir Jón Trausta

 

Draumurinn um saumavélina

Saga um það hvernig saumavélin varð til.

Dularfulla húsið

eftir Émile Gaboriau

 

Eftir glæpinn

eftir Constant Guéroult

Sagan Eftir glæpinn segir frá flótta manns sem hefur framið morð frá laganna vörðum. Það sem er kannski helst merkilegt við söguna er að hún er mælt af munni glæpamannsins og gefur okkur innsýn í hugsanir hans.

Eftirmæli 18. aldarinnar frá eykonunni Íslandi

eftir Magnús Stephensen

Forvitnileg grein sem segir sögu þessarar óstýrilátu aldar á óvenjulegan hátt.

Egils saga einhenda og Ásmundar berserkjabana

Sagan er fengin úr sagnasafninu Fornaldarsögur Norðurlanda. Hér segir frá tveimur köppum, Agli og Ásmundi, sem leggja í leiðangur til að bjarga dætrum konungs, sem rænt var af skelfilegum óvættum. Sagan er hér endurskrifuð í nokkuð einfaldaðri útgáfu.

Egils saga Skallagrímssonar

Egils saga Skallagrímssonar er og verður okkur Íslendingum ávallt hugleikin, enda ein af stórbrotnustu Íslendingasögunum og talin skrifuð af sjálfum Snorra Sturlusyni.

Einsetumaðurinn

eftir Voltaire

 

Einu sinni

eftir D.H. Lawrence

Þó sagan Einu sinni sé ekki með þekktari sögum Lawrence, hafa margir talið hana með hans betri sögum. Hér er á ferðinni útgáfa sem birtist í tímaritinu Úrval, en þýðandi er ókunnur.

Eiríks saga rauða

Eiríks saga rauða segir frá landnámi norrænna manna á Grænlandi og landafundum í Vesturheimi. Fátt eitt er hægt að staðhæfa um sannleiksgildi Eiríks sögu, en í flestum megindráttum mun hún vera skáldskapur sem þó byggir á sönnum atburðum.

Eitthvað var það

eftir Jóhann Jónsson

Það er alltaf gaman að geta boðið upp á eitthvað sem ekki hefur verið fáanlegt áður og það er einmitt það sem við bjóðum upp á með sögunni Eitthvað var það eftir Jóhann Jónsson skáld.

Eldfærin

eftir H.C. Andersen

H.C. Andersen er heimsþekktur fyrir ævintýri sín og Eldfærin er eitt af þeim allra bestu. Hér segir frá dáta nokkrum sem kemst yfir sérkennileg eldfæri og með þeim getur hann kallað sér til aðstoðar þrjá stóreygða hunda sem hafa ráð undir rifi hverju.

Eldraunin

eftir Charles Reade

Þetta er spennandi saga um ástir og örlög eftir Charles Reade (1814-1884).

Enn kvöldstjarnan

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Er hægt að þreyja þorrann og góuna?

eftir Stephan G. Stephansson

 

Erlendur Jónsson

í viðtali við Ingólf B. Kristjánsson

Í þessu forvitnilega viðtali segir Erlendur Jónsson skáld, rithöfundur, kennari og bókmenntagagnrýnandi frá æsku sinni, námi við Menntaskólann á Akureyri o.fl.

Ég kveiki á kertum

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Ég ólst upp við sjóinn

eftir Jón Trausta

Jón Trausti ólst upp við sjóinn og bar hann í hjarta sér alla tíð.

Ég uni illa böndum

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf orti undir áhrifum frá raunsæisstefnunni og bera ljóð hennar skýran vott sjálfstæðrar hugsunar; konu sem engan lét kúga sig til hlýðni, og verður það að teljast nokkuð óvenjulegt á þeim tíma.

Faraldur

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Farfuglinn

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Farmaðurinn

eftir Einar Benediktsson

Farmaðurinn er um margt óvenjuleg saga eftir Einar Benediktsson, nokkurs konar ævintýrasaga. Sagan er skemmtileg og ber mörg höfundareinkenni Einars.

Fátæklingurinn

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Ferð

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Ferðir Münchhausens baróns

Münchhausen barón var uppi í Þýskalandi á 18. öld eftir því sem sagan segir og er löngu orðinn heimsfrægur fyrir hinar gamansömu afrekssögur sem honum eru eignaðar.

Fiskætasálmur

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Fífill og hunangsfluga

eftir Jónas Hallgrímsson

Flautan

Saga um Benjamín Franklín þegar hann var ungur.

Formáli sálmabókar

eftir Guðbrand Þorláksson

 

Fóstbræðra saga

Sagan fjallar einkum um þá fóstbræður Þormóð Bersason, sem kallaður var Kolbrúnarskáld og Þorgeir Hávarsson. Þó að þeir bindist vinarböndum og eigi samleið í uppivöðslusemi þegar þeir eru ungir eru þeir ólíkir um flesta hluti.

Friðrik áttundi

eftir Jón Trausta

Í þessari sögu segir frá Friðriki áttunda, sem ekki var konungborinn, en hafði hlotið nafnbótina af þeirri ástæðu að hann var jafnan áttundi maðurinn sem skipaður var árlega í fjallgöngunum til að smala á Búrfellsheiðinni.

Friðrik Böttger

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Frændi

eftir Rudyard Kipling

Rudyard Kipling var breskur rithöfundur og skáld sem naut mikilla vinsælda á síðari hluta 19. aldar og fram á 20. öld. Sagan Frændi er á margan hátt dæmigerð fyrir stíl hans.

Fyrir utan glugga vinar míns

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Fyrstu klaustrin

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Fýkur yfir hæðir (grein)

eftir Jón Trausta

 

Förunauturinn

eftir H.C. Andersen

 

Gamli Lótan

eftir Þorstein Erlingsson

Gamli Lótan er eitt af ævintýrum Þorsteins Erlingssonar, sem eiga það sameiginlegt að fjalla á einhvern hátt um dýr og þá aukin heldur samskipti manna og dýra, enda var Þorsteinn mikill dýravinur.

Gilitrutt

Flestir þekkja þjóðsöguna um Gilitrutt.

Gissur Ísleifsson

Fólk í sögunni

Gísla saga Súrssonar

 

Gott ráð

 

Góð boð

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

 

Grafletrin

eftir Guy de Maupassant

Sagan Grafletrin er hugvitssamleg saga, sem leggur áherslu á tvískinnunginn í lífi okkar og setur spurningarmerki við tilfinningar og yfirdrepsskapinn sem þeim oft fylgir.

Grasaferð

eftir Jónas Hallgrímsson

 

Grímseyjarlýsing

eftir Jón Norðmann

Grímseyjarlýsing er ómetanleg heimild um Grímsey og endurspeglar um margt almenn viðhorf og líf fólks á Íslandi um miðja nítjándu öld.

Grímur kaupmaður deyr

eftir Gest Pálsson

 

Grænlandsför 1897

eftir Helga Pétursson

Helgi Pétursson segir frá för til Grænlands árið 1897 og kynnum af landi og þjóð.

Grænlendingasaga

eftir Finn Jónsson

 

Grænt bros sumarsins

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Guðbrandur Þorláksson biskup

Fólk í sögunni

Guido d'Arezzo finnur upp nótnablaðið

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Gula andlitið

eftir Arthur Conan Doyle

Gull

eftir Einar Kvaran

Gull er framhald sögunnar Ofurefli og hinn óviðjafnanlegi stílisti Einar Kvaran heldur áfram að segja frá persónunum sem hann kynnti þar til sögunnar og rekur örlög þeirra af mikilli næmni.

Gullbrá og birnirnir þrír

Flestir kannast við ævintýrið um hana Gullbrá sem villist í skóginum og kemur að húsi bjarnanna þriggja á meðan þeir eru að heiman.

Gulldósirnar

Skemmtileg saga eftir ókunnan höfund. Hershöfðingi nokkur týnir verðmætum gulldósum.

Gullgæsin

Þetta er skemmtileg saga úr ævintýrasafni Grimms-bræðra. Hér segir frá ungum karlssyni sem kallaður er Klaufa-Bárður. Fyrir örlæti sitt og greiðvikni áskotnast honum gæs með gylltar fjaðrir og þá upphefst skondin atburðarás.

Gullský

eftir Einar Benediktsson

Sagan Gullský eftir Einar Benediktsson er óvenjuleg saga, sem erfitt er að henda reiður á. Mætti kannski segja að hún sé einhvers konar ljóð í söguformi eða einhvers konar ljóðræn upplifun, jafnvel súrrealísk.

Gunnlaugs saga ormstungu

Gunnlaugs saga hefur lengi verið með vinsælustu Íslendingasögunum og kemur þar margt til. Í fyrsta lagi er hún skemmtileg og fjallar um efni sem höfðar til fólks. Þá er hún bæði stutt og auðlesin. Hún er í senn hádramatísk ástarsaga og rekur mikil örlög.

Halla

eftir Jón Trausta

Halla var ein fyrsta almenna metsölubókin hér á landi.

Hallgrímur

eftir Einar Kvaran

Hallgrímur er dulræn saga eftir Einar Kvaran, en hann samdi nokkrar slíkar. Látið vera að hlusta á hana í myrkri ef þið eruð myrkfælin!

Hallormsstaðarskógur (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Haltur og blindur

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Hans klaufi

eftir H.C. Andersen

 

Hans Vöggur

eftir Gest Pálsson

 

Haralds saga harðráða

Haralds saga harðráða er ein skemmtilegasta sagan í Heimskringlu Snorra Sturlusonar og koma Íslendingar þar nokkuð við sögu.

Haralds saga hárfagra

Einn er sá konungur í Noregi sem mest áhrif hafði á byggð landsins í upphafi sögu okkar, en það er Haraldur hinn hárfagri. Það var á hans dögum sem landið byggðist og á margan hátt fyrir hans tilverknað. Hér er saga hans eins og Snorri Sturluson hefur skráð hana í Heimskringlu.

Haraldur blátönn Gormsson Danakonungur

Fólk í sögunni

Einn af þeim konungum sem settu svip sinn á sögu Norðurlanda á þeim tíma er Ísland var að byggjast var Haraldur Gormsson Danakonungur, oft nefndur Haraldur blátönn. Hann ríkti frá u.þ.b. 950-985.

Haraldur harðráði Noregskonungur

Fólk í sögunni

Harðstjórinn sem varð góður

Skemmtileg dæmisaga.

Heiðarbýlið I: Barnið

eftir Jón Trausta

Fyrsta sagan í flokknum Heiðarbýlinu, sem er framhald af sögunni Höllu.

Heiðarbýlið II: Grenjaskyttan

eftir Jón Trausta

Grenjaskyttan er hluti af ritröðinni Halla og heiðarbýlið, sem naut gríðarlegra vinsælda á sínum tíma. Sagan hefur að geyma allt sem prýða má góða sögu, átök, rómantík, litríkar persónur og stórkostlegar náttúrulýsingar.

Heilræði

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Heima

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Heimska skjaldbakan

 

Heimspekingar fyrr og nú

eftir Geir Sigurðsson

Heimþrá

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Heljarslóðarorrusta

eftir Benedikt Gröndal

Heljarslóðarorrusta er óborganleg skáldsaga Benedikts Gröndal þar sem hann hæðist að stríði og samtíma sínum á leiftrandi og skemmtilegan hátt. Björn Björnsson les.

Heyr himna smiður

eftir Kolbein Tumason

Eitt fegursta trúarljóð að fornu er án alls efa Heyr himnasmiður eftir Kolbein Tumason, en hann var uppi á 12. og 13. öld og þótti mestur höfðingi í Skagafirði.

Hérinn og skjaldbakan

 

Híenan

eftir ókunnan höfund

Skemmtileg saga sem á sér sennilega stað í stríðinu milli Frakka og Prússa sem stóð frá 1870-1871.

Hjálmar Jónsson frá Bólu

eftir Hannes Hafstein

Hjálpaðu þér sjálfur

eftir Ólaf Ólafsson

Hjálpaðu þér sjálfur eftir Ólaf Ólafsson frá Guttormshaga er byggð á bók eftir höfundinn Samuel Smiles.

Hjálpin

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

 

Hofstaðabræður

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Sagan Hofstaðabræður er áhugaverð dramatísk saga í 10 köflum sem gerist á þeim tímum þegar kaþólskan er að víkja fyrir Lútherstrú. Segja má að umgjörð sögunnar séu átökin milli þeirra Jóns Arasonar biskups og sona hans og Daða Guðmundssonar í Snóksdal.

Hólmgönguljóð (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Hólmgönguljóð nefnist önnur ljóðabók Matthíasar og kom hún út árið 1960. Eru ljóðin mjög persónuleg og höfundur sækir sér efnivið í myndir og líkingar víða að til að gefa reynsluheimi sínum dýpri merkingu.

Hrafnkels saga Freysgoða

 

Hreiðarsljóð

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Hringurinn helgi

eftir Fergus Hume

Hringurinn helgi eftir Fergus Hume er spennusaga sem gerist á bresku óðalssetri. Hér fléttast saman svik, rómantík og magnþrungin örlög; ekkert er sem sýnist.

Hrói höttur

Söguna af Hróa hetti og köppum hans þekkja flestir, enda höfðar hún til margra þátta í hugum okkar. Hugmyndin um útlagann sem rænir þá ríku til þess að gefa hinum fátæku og ræðst gegn ríkjandi óréttlæti á eigin forsendum er eitthvað sem kemur við réttlætiskennd okkar allra.

Hrunadansinn

eftir Matthías Johannessen

Það hefur stundum verið sagt að skáldin séu samviska stjórnmálamannanna, og að listin sé oft á tíðum vegvísir inn í framtíðina. Það á svo sannarlega við með ljóðabálk Matthíasar Johannessens, Hrunadansinn.

Hugulsami Hans

 

Hundurinn og spegilmyndin

eftir Carolyn S. Bailey

Sagan segir frá hundi sem eignast stórt og safaríkt bein. Vinir hans eru svangir og vilja gjarnan fá bita. En hundurinn stóri vill ekki deila beininu sínu með neinum. En það kemur í ljós að græðgin getur farið illa með menn, og hunda.

Hundurinn og úlfurinn

 

Hvaðefsaga

eftir Þórarin Eldjárn

Í upphafi þessarar skemmtilegu sögu spyr höfundur sjálfan sig: „Hvað ef fjöllin væru hol að innan?“ og út frá þeirri spurningu spinnst sagan af fjallinu Skjaldbak og erjum íbúanna þar í kring.

Hvernig fíflarnir urðu til

 

Hvernig lamaði maðurinn

og blindi maðurinn hjálpuðu hvor öðrum

 

Hvernig regnhlífarnar urðu til

Skemmtileg saga um lítinn búálf sem finnur upp á snjallræði til að skýla sér fyrir rigningunni.

Hví er himinninn dimmur um nætur?

grein úr tímaritinu Úrvali

Í þessari áhugaverðu grein er leitast við að svara spurningu sem fræðimenn hafa löngum velt fyrir sér: Hvers vegna er himinninn dimmur um nætur?

Hvítmunkurinn

eftir Fergus Hume

Hvítmunkurinn er skemmtileg og áhugaverð saga af gamla skólanum þar sem örlög og ástir tvinnast saman við glæpi og refsingar.

Hækkandi stjarna

eftir Jón Trausta

Höfuð úr sjó

eftir Matthías Johannessen

 

Höfuðlausn

eftir Egil Skallagrímsson

Það sem kannski er eftirtektarverðast við skáldið Egil Skallagrímsson er hvernig ljóðin birta okkur stundum annað sjónarhorn á hugsun hans en það sem birtist í Egils sögu Skallagrímssonar.

Ingólfsfjall (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Í þokunni

 

Ísland

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Ísland við upphaf 19. aldar

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Íslands minni

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Íslandssaga

eftir Halldór Briem

Íslandssaga Halldórs Briem kom út árið 1903 og þó hún sé komin til ára sinna stendur hún fyllilega fyrir sínu og gefur okkur góða mynd af atburðum í tímaröð.

Íslandsvísur

eftir Jón Trausta

Jón Trausti var bjartsýnismaður að eðlisfari og trúði á Ísland og Íslendinga.

Ísleifur Gissurarson

Fólk í sögunni

Íslendingasaga

eftir Sturlu Þórðarson

 

Íslenskir þjóðhættir

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Íslenskir þjóðhættir eftir Jónas frá Hrafnagili er merkilegt rit þar sem höfundur segir á lifandi og áhugaverðan hátt frá lifnaðarháttum Íslendinga fyrr á tímum.

 

Játvarður helgi Englandskonungur

Fólk í sögunni

Hér segir frá Játvarði hinum helga sem ríkti yfir Englandi á árunum 1042-1066.

Jón biskup Arason (1. bindi)

eftir Torfhildi Hólm

Jón Arason hefur mörgum verið hugleikinn sem einn stórbrotnasti leiðtogi þjóðarinnar en það var hans ógæfa að vera uppi á þeim tímum þegar samfélagið kallaði eftir nýjum sið.

Jón lærði Guðmundsson

Fólk í sögunni

Jón Trausti

Fólk í sögunni

Júdas

eftir Sigurð Róbertsson

Hér segir frá hinum eina sanna Júdasi Ískaríot, en sjónarhornið er ólíkt því sem við erum vön að fylgja og er óhætt að segja að sagan veiti okkur nýja sýn inn í þessa þekktu sögu úr Biblíunni.

Júlíus Sesar

Fólk í sögunni

Júlíus Sesar var fyrsti keisari hins mikla og víðfeðma Rómaveldis og er titillinn keisari dreginn af eftirnafni hans.

Jökuls þáttur Búasonar

 

Jökulsá á Sólheimasandi (grein)

eftir Jón Trausta

 

Jörð úr ægi (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Jörð úr ægi nefnist þriðja ljóðabók Matthíasar og kom hún út árið 1961. Þó svo að stíll og umgjörð ljóðanna svipi til fyrri bóka hans, sækir Matthías sér myndmál fyrir þessi ljóð í aðrar áttir.

Kafías konungur og betlistúlkan

Hér segir frá hinum góða konungi Kafíasi sem býr í stórri og glæsilegri höll og hefur allt til alls, nema hvað hann er einmana og þráir að finna sér eiginkonu.

Karlsdæturnar þrjár

Íslenskt ævintýri.

Karlssonur og kötturinn hans

Konungur á í mestu vandræðum með óargadýr sem vaða uppi í höllinni, en karlsson kemur til bjargar.

Kálfagerðisbræður

eftir Jónas Jónasson frá Hrafnagili

Hægt er að halda því fram að Jónas frá Hrafnagili hafi verið fyrsti sakamálasagnahöfundur okkar Íslendinga, en hann skrifaði nokkrar slíkar og byggði þær á sönnum atburðum. Ein af þesum sögum er Kálfagerðisbræður.

Kennslustund í auðmýkt

Sagan segir frá Haroun-al-Raschid sem var kalífi Abbasída á árunum 765–809. Segir töluvert af honum í Þúsund og einni nótt.

Kindin og svínið

 

Kínverjar fara að nota áttavita

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Kjalnesinga saga

Kjalnesingasaga fellur í flokk yngri Íslendingasagna og er talin rituð um eða eftir aldamótin 1300. Þar er raunsæið farið að víkja fyrir reyfarakenndum atburðum sem eiga ekkert skylt við raunverulega atburði. Við merkjum þar skyldleika við þjóðsögur og fornaldar- og riddarasögur.

Knútur hinn mikli nær völdum á Englandi

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Koffortið fljúgandi

eftir H.C. Andersen

Konan sem kyndir ofninn minn

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Kóngsdóttirin og betlarinn

Þetta er skemmtileg saga um unga betlarann Svein sem hittir kóngsdóttur og lendir í ýmsum ævintýrum.

Kóngssonurinn á vatnsbotninum

 

Kreppuráðstafanir

eftir Sigurð Róbertsson

 

Krossferðir hefjast

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Króka-Refs rímur

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Krummi

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Kviksettur

eftir Stephan G. Stephansson

 

Kvæði um samlíking sólarinnar

eftir Bjarna Gizurarson

Bjarni þótti á sínum tíma í hópi merkustu skálda landsins, en hann var af hinu kunna skáldakyni að austan.  Var Einar skáld í Heydölum afi hans.

Kvöldganga í garðinum

eftir Matthías Johannessen

 

Kærleiksheimilið

eftir Gest Pálsson

Gestur Pálsson var einn af Verðandi-mönnum en þeir boðuðu raunsæið með tímariti sínu fyrstir allra á Íslandi. Sögur Gests hafa löngum þótt bera af öðrum samtímasögum og er Kærleiksheimilið af mörgum talin vera hans besta saga.

Kærleikshöndin

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Kötturinn sem varð yfirskógarvörður

 

Latínuskólinn í Reykjavík

 

Grein úr tímaritinu Fjallkonunni.

Laxdæla saga

Laxdæla saga hefur allt til að bera sem góða sögu skal prýða, svo sem ástir, stór örlög og yfirnáttúrulega atburði í litríkum búningi, en meginefni sögunnar er harmsaga þeirra Guðrúnar Ósvífursdóttur og Kjartans Ólafssonar.

Leit

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Lengi má illt versna

íslensk þjóðsaga

Lengi má illt versna er þjóðsaga úr safni Torfhildar Hólm. Hér segir frá ósvífnum valdamanni sem fær á baukinn frá hreinskilnum förukarli.

Lestin brunar (brot)

eftir Davíð Stefánsson

Fá eða nokkur íslensk skáld hafa vakið jafnmikla athygli með fyrstu ljóðabók sinni og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.  Þar kvað við nýjan tón, og var eins og ljóðin í þessari litlu og látlausu bók vildu hrista af sér hlekki og doða fortíðarinnar líkt og þjóðin var búin að gera.

Lincoln bjargar fuglunum

Saga um Abraham Lincoln og rauðbrystinga.

Listdómararnir

eftir Jón Trausta

 

Litla stelpan sem vildi ekki vinna

Þetta er saga um litla stelpu sem nennir engu nema að leika sér. Hún vill ekki hjálpa mömmu sinni en þegar hún fer að leika sér í skóginum kemst hún að því að lífið er ekki einn stór leikur.

Lítil

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Ljóðakveðja til Huldu

eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Jóhann Gunnar Sigurðsson lést fyrir aldur fram og að honum gengnum urðu íslenskar bókmenntir þeim mun fátækari, ekki síst ef litið er til þess hvað hann, þrátt fyrir ungan aldur, skildi eftir sig.

Ljóðasafn

eftir Jóhann Jónsson

Í þessu ljóðasafni eru öll ljóð sem aðgengileg eru eftir Jóhann Jónsson. Hér er um að ræða sannkallaðar ljóðaperlur sem allir ljóðaunnendur þurfa að kynna sér.

Ljónið

 

Ljóti andarunginn

eftir H.C. Andersen

H.C. Andersen er heimsþekktur fyrir ævintýri sín og Ljóti andarunginn er eitt af þeim þekktustu og bestu. Hér segir frá unga nokkrum sem virðist alls ekki eiga heima í því umhverfi sem hann fæðist í.

Lóan

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Lögmálið

eftir Jón Trausta

Ljóðið Lögmálið birtist í Þjóðviljanum árið 1902.

Mannkynssaga

eftir Pál Melsteð

 

Marjas

eftir Einar Kvaran

Marjas er ein kunnasta saga Einars Kvaran og þó hún sé látlaus á yfirborðinu býr mikil spenna og kraftur í þessari stórkostlegu sögu.

Marteinn Lúther

Fólk í sögunni

Matteusarguðspjall

Matteusarguðspjall mun hafa verið skrifað einhvern tímann á tímabilinu frá 60–90. Guðspjallið er skrifað út frá þeirri grundvallarhugmynd að Jesús hafi verið sendur hingað til jarðarinnar til að uppfylla spádóminn sem fram kemur í Gamla testamentinu um komu Messíasar.

Minjasafnið á Akureyri (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Misskilið réttlæti

Athyglisverð saga um Alexander mikla og réttlæti almennt.

Mjallhvít

 

Morgunroðinn

eftir Pál Ólafsson

Það er óhætt að segja að sem skáld hafi Páll Ólafsson haft nokkra sérstöðu á sínum tíma og það kannski fyrst og fremst vegna þess hve auðvelt hann átti með að yrkja og svo vegna afstöðu sinnar til kveðskapar almennt.

Móðurást

eftir Matthías Johannessen

Í greininni Móðurást rekur Matthías söguna bak við hið frábæra samnefnda ljóð, en Jónas Hallgrímsson orti það sem nokkurs konar andsvar við ljóði Árna prófasts Helgasonar um sama efni sem hann aftur byggði á norsku ljóði.

Munkaþverá í Eyjafirði (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Nátttröllið

eftir Jón Trausta

Ljóðið Nátttröllið birtist í Þjóðviljanum árið 1902 .

Nóttin

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Nóttin var sú ágæt ein

eftir Einar Sigurðsson í Eydölum

Langþekktasta kvæði Einars er Kvæði af stallinum Kristí sem kallast vöggukvæði. Kvæðið er sungið sem jólasálmur og oft kennt við upphafslínu sína: Nóttin var sú ágæt ein.

Nú skyldi ég hlæja væri ég ekki dauður

íslensk þjóðsaga úr safni Jóns Árnasonar

Hér segir frá tveimur konum sem keppast um það hvor þeirra eigi heimskari mann.

Nýi hatturinn

eftir Stephan G. Stephansson

 

Oddur Einarsson Skálholtsbiskup

Fólk í sögunni

Einn af eftirminnilegustu biskupum Íslands var Oddur Einarsson. Hann hafði mikil áhrif á mannlíf og stjórnarfar á Íslandi meðan hann var uppi.

Oddur Gottskálksson, þýðandi Nýja testamentisins

Fólk í sögunni

Einn af áhrifamestu Íslendingum 16. aldar var Oddur nokkur Gottskálksson. Hann þýddi Nýja testamentið á íslensku fyrstur manna og kom þannig landsmönnum í beint samband við Guðs orð.

Oddur Hjaltalín

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Ofurefli

eftir Einar Kvaran

Ofurefli er fyrsta Reykjavíkursagan, örlagasaga frá fyrstu árum 20. aldarinnar.

Opni glugginn

eftir Saki

Orð

eftir Sigfús Daðason

Ljóð Sigfúsar kalla kannski á að menn rýni betur í þau en margt annað til að njóta þeirra sem skyldi en þeir sem fundið hafa fyrir töfrum Sigfúsar verða auðugri en áður.

Oscar Wilde

Fólk í sögunni

Ódysseifur hinn nýi

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Ólafur Tryggvason Noregskonungur

Fólk í sögunni

Ólafur Tryggvason var konungur yfir Noregi á árunum 995-1000. Hann lagði mikla rækt við að kristna sína þjóð og aðrar.

Óráð

eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Jóhann Gunnar Sigurðsson lést fyrir aldur fram og að honum gengnum urðu íslenskar bókmenntir þeim mun fátækari, ekki síst ef litið er til þess hvað hann, þrátt fyrir ungan aldur, skildi eftir sig.

Óskin

eftir Einar Kvaran

Þó að Einar Kvaran væri sannfærður spíritisti tók hann sjálfan sig ekki alltaf mjög hátíðlega, eins og sagan Óskin ber með sér. Sagan fjallar um engilinn Jónas sem gerir eitthvað af sér á himnum og er refsað með því að þurfa að fara til jarðarinnar og láta einhver mannanna börn gera sér góðverk.

Panamaskurðurinn (grein)

eftir Jón Trausta

 

Passíusálmur nr. 1

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Percival Keene

eftir Frederick Marryat

Percival Keene eftir kaptein Frederick Marryat er ein af öndvegissögum heimsbókmenntanna. Hér segir frá hinum uppátækjasama dreng Percival Keene sem lifir að hluta til í eigin heimi og er fátt heilagt.

Pétur mikli Rússakeisari

Fólk í sögunni

Prinsessan á bauninni

eftir H.C. Andersen

Prinsessan á bauninni er skemmtilegt ævintýri um prins sem vill svo gjarnan eignast prinsessu fyrir konu, en það gengur ekki sem best hjá honum. Eina rigningarnótt er barið að dyrum í höllinni og fyrir utan stendur stúlka sem segist vera sönn prinsessa.

Præludium

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Pönnukakan

 

Raddir dagsins

eftir Erlend Jónsson

Raddir dagsins kom fyrst út árið 2000 og er sjöunda ljóðabók höfundar. Eins og jafnan þegar Erlendur á í hlut eru ljóðin hreinskiptin og einlæg og ekki verið að fara í kringum hlutina.

Ragnarsdrápa

eftir Braga Boddason

Sagt hefur verið að Bragi Boddason sé forfaðir allra íslenskra skálda; að hann hafi fundið upp dróttkvæðan hátt og verið fyrir það afrek tekinn í goða tölu.

Rauðhetta

 

Hið þekkta og skemmtilega ævintýri um Rauðhettu er hér sett upp sem leikrit.

Refurinn og krákan

 

Refurinn sem missti skottið

Skemmtileg dæmisaga.

Rennibraut álfanna

Skemmtileg saga um Önnu gömlu og álfana í skóginum.

Reykjavík

eftir Jón Trausta

 

Reykur

eftir Einar Kvaran

Áhugaverð og skemmtileg smásaga.

Richard Arkwright

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

Hér segir frá Richard Arkwright, sjálfmenntuðum manni sem fann upp baðmullarspunavél.

Ritgerðarsmíðin

Saga úr æsku bandaríska skáldsins Henry Wadsworth Longfellow.

Ritstjórinn í leiðsludáinu: Saga frá Ameríku

eftir ókunnan höfund

Sagan Ritstjórinn í leiðsludáinu er leiftrandi fyndin en þó með siðferðilegan undirtón.

Róbinson Krúsó

eftir Daniel Defoe

Þessi heimsfræga saga kom fyrst út árið 1719 og varð strax mjög vinsæl. Hér segir frá Róbinson Krúsó sem kemst lífs af eftir skipbrot og rekur á land á eyðieyju.

Rómúlus og Remus

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Rumputuski

 

Hér segir frá malaradóttur nokkurri sem þarf að spinna gull úr heyi ef hún vill halda lífinu, en það kann hún að sjálfsögðu ekki. Til allrar hamingju kemur skrýtinn karl með ennþá skrýtnara nafn henni til hjálpar.

Sagan af fíflinum

 

Sagan af Hlini kóngssyni

Sagan af Hlini kóngssyni er skemmtilegt íslenskt ævintýri.

Sagan af Labba pabbakút

eftir Vilborgu Dagbjartsdóttur

Þessi skemmtilega saga segir frá snáðanum Labba pabbakút og ævintýrum hans.

Sagan af vitninu þögla

eftir Edmund Yates

Þetta er spennandi sakamálasaga.

Sagan af þrem kóngssonum

Skemmtilegt ævintýri um þrjá kóngssyni sem þurfa að leysa þrautir til að vinna hylli kóngsdóttur.

Sagan um hattinn

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Sagnaþættir Fjallkonunnar

Sagnaþættirnir eru pistlar skrifaðir í tímaritið Fjallkonuna rétt fyrir aldamótin 1900. Fjallkonan þótti mjög framsækið tímarit á sínum tíma og naut mikilla vinsælda.

Sannleiksást

 

Sasonoff

eftir Arkadíj Avertjenko

Sasonoff er leiftrandi fyndin saga eftir rússneska skopsagnahöfundinn Arkadíj Avertjenko, þar sem hann gerir óspart grín að tryggð og framhjáhaldi.

Sassanela hin sægöfga

eftir Þorstein Erlingsson

Sagan fjallar öðrum þræði um dýr og samskipti mannanna við þau. Hún hefst á því að flóð gengur yfir þorpið þar sem stúlkan Sassanela býr og sjávardísin Adúavitrí tekur hana til sín.

Saurbær í Hvalfirði (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Sálin sem hafði Minning og Mannorð til fylgdar

eftir Jóhann Magnús Bjarnason

 

Sigrúnarljóð

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Sigurbjörn sleggja

eftir Jón Trausta

 

Sigurður mállausi

eftir Þorstein Erlingsson

 

Sjálfslýsing

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Skáldahús á Akureyri (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Skáldið

eftir Henri Duvernois

Skálholt (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Skipbrot

eftir Jón Trausta

Ljóðið Skipbrot birtist fyrst í Þjóðólfi árið 1899.

Skjóni

eftir Gest Pálsson

 

Skriðuklaustur (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Skuldin

eftir Bertram Fletcher Robinson

Slysið í námunni

Slæmur hermaður

eftir Alphonse Daudet

Í sögunni Slæmur hermaður eftir Alphonse Daudet lýsir höfundur sambandi liðhlaupa úr franska hernum og föður hans. Hér er á ferðinni saga eftir einn besta smásagnahöfund allra tíma.

Sofðu unga ástin mín

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Sonatorrek

eftir Egil Skallagrímsson

Það sem kannski er eftirtektarverðast við skáldið Egil Skallagrímsson er hvernig ljóðin birta okkur stundum annað sjónarhorn á hugsun hans en það sem birtist í Egils sögu Skallagrímssonar.

Sonnetta

eftir Jóhann Sigurjónsson

Um rithöfundinn Jóhann Sigurjónsson hefur ávallt leikið nokkur dulúð.  Ungur hélt hann utan til að læra að verða dýralæknir, en áður en hann fengi lokið því námi hafði skáldskapurinn náð tökum á honum.

Sól á heimsenda

eftir Matthías Johannessen

Sagan er öðrum þræði ferðasaga, en þó er ferðalagið meir notað sem áhugaverð umgjörð utan um almennar hugleiðingar og minningar aðalpersónunnar. Sögusviðið er Algarve í Portúgal og höfundur notar umhverfið til að skapa stemningu sem margir ættu að geta fundið sig í.

Sólaruppkoma

eftir Pál Ólafsson

Það er óhætt að segja að sem skáld hafi Páll Ólafsson haft nokkra sérstöðu á sínum tíma og það kannski fyrst og fremst vegna þess hve auðvelt hann átti með að yrkja og svo vegna afstöðu sinnar til kveðskapar almennt.

Sólin og vindurinn

 

Spakmæli

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Spýturnar sjö

 

Steinsmiðurinn

 

Stirt um stef

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Stígvélaði kötturinn

eftir Charles Perrault

Þetta er skemmtilegt ævintýri sem flestir kannast við. Hér segir frá ráðagóðum ketti sem hjálpar eiganda sínum, fátækum malarasyni, að komast í mjúkinn hjá gamla kónginum og dóttur hans.

Stjarnan

eftir Charles Dickens

Stjarnan er falleg saga, jafnt fyrir börn sem fullorðna, eftir hinn óviðjafnanlega breska ritsnilling Charles Dickens.

Storkarnir

eftir H.C. Andersen

Stóra-Giljá (Á leið um landið)

eftir Ingólf Kristjánsson

Hér segir frá völdum stöðum á landinu, minnisvörðum, söfnum, kirkjum og öðru merkilegu sem allir ættu að hafa bæði gagn og gaman af að kynnast á leið sinni um landið.

Stóri dómur

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Strönd

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Sturlungaöldin

eftir Boga Melsteð

 

Stúlkan í turninum

eftir Jónas Hallgrímsson

 

Stökur (1)

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Stökur (2)

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Suðurferða-Ásmundur

 

Svanurinn

eftir Gest Pálsson

 

Svar við gagnrýni Einars Benediktssonar (grein)

eftir Jón Trausta

 

Sveinn káti

eftir Einar Kvaran

Sveinn káti er á mörkum þess að vera smásaga og minningabrot. Sagan er með fyrstu smásögum Einars Kvaran og strax þá koma fram sterk höfundareinkenni ásamt hinum persónulega stíl sem einkenndi verk hans alla tíð. Hafa margir viljað meina að Sveinn káti sé með betri smásögum.

Svikagreifinn

eftir Einar Benediktsson

Sagan Svikagreifinn er forvitnileg fyrir margra hluta sakir. Hún er skrifuð í raunsæisstíl, sem þó sker sig nokkuð frá öðrum íslenskum raunsæissögum þess tíma.

Svipmót og manngerð

eftir Erlend Jónsson

Erlendur Jónsson kennari, rithöfundur og bókmenntagagnrýnandi segir hér frá kynnum sínum af rithöfundum, útgefendum og öðrum sem létu að sér kveða í menningarlífi þjóðarinnar á seinni hluta liðinnar aldar.

Systir sólarinnar

 

Sæmundur Hólm

eftir Bjarna Thorarensen

Bjarni Thorarensen braut blað í sögu bókmennta Íslendinga.  Hann var fyrsti skáldfulltrúi rómantísku stefnunnar hér á landi og lagði grunninn að hinum hástemmdu ættjarðarkvæðum sem einkenndu 19. öldina samfara baráttunni fyrir sjálfstæði frá Dönum.

Sögur herlæknisins: Formáli og æviágrip

eftir Zacharias Topelius

Sögur herlæknisins eftir finnska skáldið Zacharias Topelius eru hér í þýðingu Matthíasar Jochumssonar. Á sínum tíma voru sögurnar gríðarlega vinsælar og er það trú okkar að þær eigi jafn mikið erindi til okkar í dag og þær áttu þegar þær komu út.

Sögur herlæknisins: 1. Hringurinn konungsnautur

eftir Zacharias Topelius

Hringurinn konungnautur er fyrsta sagan af fimmtán í hinum stórkostlega sagnabálki eftir finnska skáldið Zacharias Topelius. Sögurnar eru hér í þýðingu Matthíasar Jochumssonar.

Söknuður

eftir Jóhann Jónsson

Jóhann Jónsson skáld skildi ekki mikið ljóðasafn eftir er hann kvaddi þennan heim ungur að árum, en ljóð hans Söknuður er eitt fallegasta ljóð sem ort hefur verið á íslenska tungu.

Sölvi Helgason - Óblíð örlög listamanns á erfiðum tímum

eftir Ingólf Kristjánsson

Listamaðurinn og lífkúnstnerinn Sölvi Helgason var haldinn óþrjótandi sköpunarþrá og „stundaði allt í senn myndlist, heimspeki, ljóðagerð og eflaust hefur hann verið talsverður sagnamaður líka,“ segir í inngangi.

Söngur víkinganna

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Telpan á torginu

eftir Sigurð Róbertsson

 

Theodóra

eftir Leopold Ritter von Sacher-Masoch

Sacher-Masoch var rithöfundur og blaðamaður sem varð kunnur fyrir smásögur sínar, er þóttu oft á tíðum djarfar og sýna lífið í nokkuð óvenjulegu ljósi. Söguna Theódóru er að finna í smásagnasafni sem hann gaf út við upphaf ferils síns og þar koma séreinkenni hans strax í ljós.

Til ástarinnar

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Til Ástríðar

eftir Gísla Brynjólfsson

Gísli Brynjólfsson var eldhugi í öllu sem hann gerði og frelsishugsjónin átti huga hans þó svo að hugmyndir hans í þeim efnum færu ekki alltaf saman við hugmyndir fjöldans.

Til gleðinnar

eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum

Ólöf frá Hlöðum var ein af fáum kvenskáldum sem gátu sér orðs á 19. öld.  Ljóðakver kom fyrst út eftir hana árið 1888 og var það með fyrri ljóðabókum sem út komu eftir konu á Íslandi.

Til skálds

eftir Jón Trausta

Á ferð erlendis hitti Jón Trausti Einar Benediktsson skáld og orti þetta ljóð til hans.

Til Þórarins B. Þorlákssonar listmálara

eftir Jón Trausta

Þórarinn B. Þorláksson listmálari myndskreytti aðra bók Jóns Trausta og þetta ljóð orti Jón Trausti til hans.

Tindátinn staðfasti

eftir H.C. Andersen

H.C. Andersen er heimsþekktur fyrir ævintýri sín og Tindátinn staðfasti er eitt af þeim þekktustu og bestu.

Torfhildur Þ. Hólm

eftir Jón Trausta

Þetta ljóð orti Jón Trausti til Torfhildar Hólm í tilefni sjötugsafmælis hennar þann 2. febrúar 1915.

Tröllakirkja

eftir Jón Trausta

Af öllum skrifum Jóns Trausta skín það í gegn að hann þolir enga hræsni og á erfitt með að sætta sig við úreltar kenningar kirkju og kristni. Hann var þó ekki trúlaus og segja má að ljóðið Tröllakirkja sé n.k. trúarjátning.

Tröllin á Vestfjörðum

Tumi þumall

Þetta er hin sígilda saga um drenginn Tuma sem er svo agnarlítill að hann er ekki hærri en þumalfingurinn á móður hans. Tumi er ákaflega forvitinn og lendir því í ótrúlegustu ævintýrum.

Tveir listmálarar

Saga um tvo listmálara sem keppast um að mála sem raunverulegastar myndir.

Tveir skólapiltar

Tvö kvæði

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Týndi fjársjóðurinn

 

Tæp gata

eftir Jón Trausta

 

Um dauða mús í kirkju

eftir Jón Þorláksson frá Bægisá

Þegar Íslendingar voru einkum uppteknir við að berjast við hungrið og eirðu lítið við veraldlegan skáldskap fékkst Jón frá Bægisá við að þýða heimsbókmenntirnar yfir á íslensku við erfið skilyrði og svo vel að erlendir fræðimenn fylltust hrifningu.  Þá orti hann vísur, ljóð og sálma sem fengu fastan stað í hjörtum landsmanna.

Um Gest Pálsson

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Gestur Pálsson og Einar Kvaran kynntust ungir í skóla og voru alla tíð góðir vinir. Áður en Gestur dó bað hann Einar að skrifa eftir sig og vilja margir meina að þessi lýsing Einars á Gesti sé frábær lýsing á manninum, sögð af þeirri háttvísi sem Einari var í blóð borin.

Um góða samvisku

eftir Hallgrím Pétursson

Hallgrímur Pétursson er líklega þekktastur fyrir Passíusálmana sem alltaf munu halda nafni hans á lofti. Áður hafði hann ort töluvert af lausavísum, rímum og veraldlegum kvæðum, en með aldrinum hneigðist hann meira til alvarlegri trúarkveðskapar.

Um Guðmund Guðmundsson skólaskáld

eftir Ingólf Kristjánsson

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Um ljóðabók Káins

 

Grein úr vestur-íslenska tímaritinu Syrpu

Undir oki siðmenningar

eftir Sigmund Freud

Undir oki siðmenningar er ein kunnasta bók Freuds, hér í þýðingu Sigurjóns Björnssonar. Bókin þótti á sínum tíma tímamótaverk og gefur góða innsýn í þankagang þessa meistara sálfræðinnar.

Upp skalt á Kjöl klífa

eftir Matthías Johannessen

Í greininni Upp skalt á Kjöl klífa fjallar Matthías Johannessen almennt um íslenska menningu og tungu.

Upphaf Rómar

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Uppruni Drangeyjar

 

Úlfurinn

eftir Guy de Maupassant

Úlfurinn er ein þekktasta saga Guy de Maupassant. Í sögunni koma fram öll helstu stílbrigði og hæfileikar höfundar.

Úr blöðum Finns Jónssonar frá Kjörseyri

eftir Finn Jónsson frá Kjörseyri

Finnur Jónsson var fæddur 1842 og ólst upp í Laugardal í Árnessýslu. Honum var margt til lista lagt og í þessum minningum hans er að finna fjölmargar merkilegar frásagnir, byggðar á greind, óhemju minni og ritfærni höfundarins.

Úrið mitt

eftir Mark Twain

 

Valdimar munkur

eftir Sylvanus Cobb

Sagan gerist í Moskvu á tímum Péturs mikla keisara og segir frá byssusmiðnum Rúrík Nevel.

Valshreiðrið

eftir Einar Benediktsson

Sagan Valshreiðrið er kunnasta saga Einars Benediktssonar og ein af bestu smásögum sem ritaðar hafa verið á íslenska tungu.

Vasco da Gama og sjóleiðin til Indlands

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

Hér segir frá portúgalska landkönnuðinum Vasco da Gama, sem fyrstur fór sjóleiðina frá Evrópu til Indlands á 16. öld.

Vatnaskil: Dagbókarsaga

eftir Matthías Johannessen

Í þessari áhugaverðu og einlægu frásögn meistara orðsins segir frá hugleiðingum rithöfundar og fyrrum blaðamanns sem sestur er í helgan stein. Efnið er í senn alvarlegt og skemmtilegt þegar rithöfundurinn hugleiðir það sem hann óttast mest, elliheimilið þar sem eiginkonan þó vinnur.

Vatnsdropinn

eftir H.C. Andersen

Veislan á Grund

eftir Jón Trausta

Sagan rekur þennan stórviðburð í Íslandssögunni sem hefur á margan hátt orðið útundan í sagnfræðilegri umfjöllun. Höfundur lagðist í mikla rannsóknarvinnu áður en hann hóf að skrifa söguna og fylgir staðreyndum og persónum eftir af mikilli nákvæmni, en skáldar svo í eyðurnar af listfengi.

Velvakandi og bræður hans

Þessi skemmtilega íslenska þjóðsaga segir frá bræðrum nokkrum sem bera nöfn með rentu.

Velvakandi og bræður hans

Vetur

eftir Jón Trausta

Ljóðið Vetur birtist í Þjóðviljanum árið 1903.

Við hæsta hnúkinn

eftir Jón Trausta

Jón Trausti hafði gaman af fjallgöngum. Þetta ljóð birtist í Fjallkonunni 1899.

Við ísa brot

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Vilhjálmur sigursæli Englandskonungur

Fólk í sögunni

Vilhjálmur Tell

Skemmtileg saga sem fjallar um sjálfstæðishetju Svisslendinga, Vilhjálm Tell.

Vindarnir

eftir Jóhann Hjálmarsson

Með verkum sínum hefur Jóhann markað sér sess sem eitt af helstu ljóðskáldum sinnar samtíðar og hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir.

Vistarbandið

 

Grein úr tímaritinu Fjallkonunni.

Vistaskifti

eftir Einar Hjörleifsson Kvaran

Vistaskifti er ein af hinum sígildu íslensku sveitasögum í anda raunsæis. Hér segir frá piltinum Steina sem er á sveitinni eftir lát föður síns.

Vitra krákan

 

Vísur til dulins velgjörara

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Vísur Vatnsenda-Rósu

eftir Rósu Guðmundsdóttur

Vísur Vatnsenda-Rósu hafa lifað lengi með þjóðinni og lifa enn góðu lífi, enda með hjartnæmustu ástarljóðum sem tungan hefur að geyma.

Vondi kóngurinn

eftir H.C. Andersen

Vonir

eftir Einar Kvaran

Sagan Vonir fjallar um fólk sem heldur frá Íslandi til Ameríku að leita sér betra lífs. Höfundur dregur upp stórkostlegar myndir og lýsingarnar á umhverfinu sem tók á móti þessum íslensku vonarbörnum eru með því besta sem skrifað hefur verið á íslensku.

Vor úr vetri (valin ljóð)

eftir Matthías Johannessen

Ljóð Matthíasar eru frjáls að formi til, full af ríku myndmáli og bókmenntalegum vísunum.  Samtíminn er honum gjarnan nálægur og skáldið ber á borð fyrir lesandann sína persónulega sýn og þau hughrif sem veruleikinn færir honum.  Sýn skáldsins er oft draumkennd og fegurðin og rómantíkin aldrei langt undan.

Vorvísur

eftir Eggert Ólafsson

Eggert Ólafsson var einn af forvígismönnum upplýsingarinnar hér á landi. Hann lést langt um aldur fram en hugmyndir hans lifðu, ekki síst með því að Fjölnismenn héldu nafni hans á lofti.

Vængbrotin lóa

eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld

Það hefur oft verið sagt um Guðmund Guðmundsson að hann hafi verið „lognsins skáld“, en það eru vægast mikil ósannindi, því fá skáld eru í raun tilfinningaþrungnari og háleitari en hann.

Völugil

eftir Jón Trausta

 

Völuspá

 

Wenceslas hertogi Bóhemíu myrtur

Fróðleiksmolar úr ýmsum áttum

 

Yo Lo bjargar keisaradótturinni

Skemmtileg saga um fátæka regnhlífasmiðinn Yo Lo sem fær tækifæri til að sýna hvað í honum býr.

Þing

eftir Jón Trausta

 

Þjóðfundarsöngur 1851

eftir Hjálmar Jónsson frá Bólu

 

Þjóðsagnakver Magnúsar Bjarnasonar

eftir Magnús Bjarnason frá Hnappavöllum

 

Þorfinnsdrápa

eftir Arnór Þórðarson jarlaskáld

Arnór jarlaskáld fékk auknefni sitt af því að yrkja um þá Þorfinn Sigurðarson og Rögnvald Brúsason sem voru jarlar í Orkneyjum.

Öskuálfarnir

 

 

Hlusta.is